Doğal deniz çipurası ile çiftlik çipurası arasında görünüm ve lezzet açısından farklılıklar olduğu gibi fiyat bakımından da farklılıklar vardır. Deniz ve çiftlik çipurası arasındaki farkları detaylı bir şekilde öğrenmek isterseniz “Deniz Çipurası ve Çiftlik Çipurası Arasındaki Farklar” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ayrıca bu ikisi arasında hangisi tercih edilmeli diye endişe ediyorsanız “Deniz Balığı mı Çiftlik Balığı mı?” başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Kısaca belirtmek gerekirse deniz çipurası deniz ortamında doğal biçimde büyüyen balıktır. Ağ veya olta ile yakalanır. Az yakalandığından ve doğal beslendiğinden fiyatı da yüksektir ve ebatına göre çiftlik çipurasının yaklaşık 2-3 katıdır.

Çiftlik çipurası deniz içerisinde kafeslerde yetişen ve kıyıda toprak içerisindeki havuzlarda yetişenler olmak üzere iki gruba ayrılır. Kafes içerisinde yetiştirilenlere hazır yem verilirken toprak havuz diye tabir edilenlere canlı yem verilir. Bu sayede toprak havuz çipurası görüntü ve lezzet olarak doğal deniz çipurasına oldukça benzer.

Balık marketlerde ve balıkçılarda satılan deniz çipuralarının büyük bir kısmı toprak havuz olmakla birlikte bazen doğal deniz çipurası da satılabilmektedir. Ancak bu ikisi arasındaki farkı net olarak anlayamayabilirsiniz. Zira toprak havuzlarda yetiştirilen balıklara verilen canlı yemler doğal beslenen balığa oldukça yakındır. Canlı yemlerle beslenen balıklar hiç aç bırakılmazlar bu sebeple daha etine dolgun ve yağlı olurlar. Üstelik lezzet açısından da doğal deniz balığına çok yakın hatta daha lezzetli oldukları söylenebilir. Her ne kadar doğal deniz balığından daha lezzetli olabilse de neticede yetiştirme ürün olduğundan deniz balığından daha ucuza satılır.

Çiftlik balıkları arasında yine uygun fiyata satılan ve defolu diye tabir edilen bir çeşit vardır. Bu farklılık balığın kafeslerde sıkışması sebebiyle yapısal bozukluğundan kaynaklanır. Balığın omurunda meydana gelen bu yapısal değişiklik neticesinde sadece görüntü olarak farklılık oluşur. Defolu diye tabir edilen balıklarla normal görünümdekiler arasında görüntü haricinde hiçbir fark yoktur. Balıkların büyüme evresinde kafeslerde sıkışmalarından kaynaklanan bir yapısal bozukluktan ibaret olup sağlık açısından diğer balıklardan hiçbir farkı yoktur.

Çipura fiyatı ebata göre de değişmektedir. Orta boylar daha pahalı olurken ufak boylar ve bazen çok iri boylar daha hesaplı olurlar. Orta boy diye tabir ettiğimiz ebatlar 300-400 gr ağırlığındadır ve porsiyonluk diye nitelendirilirler. Daha ufakları ise 200-300 gr olarak satılırlar.

Özetlersek piyasada satılan çipura çeşitleri şunlardır:

• Doğal Deniz Çipurası
• Çiftlik Çipurası
  • Toprak Havuz Çipurası
  • Normal Çiftlik Çipurası (Kafes)
  • Defolu Çipura (Kafes)

Peki Çipura Fiyatı Nedir? OCAK 2024

Bölgeden bölgeye her balıkçıda ve markette farklı fiyatlardan satılmakla birlikte genel olarak aşağıdaki fiyatlarla satılmaktadırlar:

Örneğin İzmir’de OCAK 2024 döneminde Yerel Bir Balık Markette fiyat aralıkları şöyledir:

Doğal Deniz Çipurası:

Olta veya ağ ile az miktarda yakalandığından her yakalayıcı kendi fiyatını belirleyebilir. Bu sebeple net bir rakam vermek yanlış olur. Ancak karşılaştığımız fiyatlar ebatına göre 370-500 TL arası değişmektedir.

Toprak Havuz Çipurası:

Genellikle orta boy porsiyonluk (300-400 gr) olarak piyasaya sürülmekle 400-600 gr olanları da tezgahlarda bulabilirsiniz. Ebatına göre fiyatı 280-320 TL arası değişmektedir.

Çiftlik Çipurası:

300-400 gr: 170-215 TL

400-600 gr: 190-230 TL arasında satılmaktadır.

Defolu çiftlik çipurası:

150-175 TL arası satılmaktadır.

Migros Marketlerdeki Çipura Fiyatları (OCAK 2024):

Çiftlik (yetiştirme):

300-400 gr: 195,90 TL

400-600 gr: 229,90 TL

600-800 gr: 289,90 TL

Carrefour SA Marketlerdeki Çipura Fiyatları (AĞUSTOS 2022):

Çiftlik (yetiştirme):

300-400 gr: 229,99 TL

400-600 gr: 239,99 TL

600-800 gr: 249,99 TL

Özdilek Marketlerdeki Çipura Fiyatları (AĞUSTOS 2022):

Çiftlik (yetiştirme):

300-400 gr: 219,90 TL

400-600 gr: 239,90 TL

600-800 gr: 249,90 TL

Metro Toptancı Marketlerdeki Çipura Fiyatları (AĞUSTOS 2022):

Çiftlik (yetiştirme):

300-400 gr: 199,00 TL (Premium Serisi)

400-600 gr: 215,00 TL (Premium Serisi)

600-800 gr: 219,00 TL (Premium Serisi)

Sizler de katkıda bulunmak ister misiniz?

Sizler de yaşadığınız bölgedeki yerel balıkçılar veya zincir marketlerdeki çipura fiyatlarını aşağıdaki yorum bölümünden paylaşırsanız çok daha kapsamlı bir liste ortaya koyabiliriz.

Balıkçıdan alırken veya restaurantta sipariş verirken çipurayı tercih edenlerin en çok sorduğu ve merak ettiği konu bu olsa gerek. Önce bu iki farklı kavramın ne anlama geldiğine bakalım.

Halk arasında çupra diye isimlendirilen Çipura Ege ve Akdeniz balığıdır. Doğal ortamda bulunabileceği gibi deniz içerisinde kafeslerde yetiştirmeciliği de yapılmaktadır.

Çiftlik çipurasının da kendi içerisinde iki farklı biçimi vardır. Bir tanesi deniz içerisinde kafeslerde hazır yem ile yetiştirilirken diğeri kıyılarda toprak havuz diye tabir edilen havuzlar içerisinde daha doğal yemlerle yetiştirilirler.

Hangisini tercih etmeliyiz diye soracak olursanız “Deniz Balığı mı Çiftlik Balığı mı?” başlıklı yazımızda yedikleri yemlerin cinsine ve hangi bölgelerde avlanan deniz çipuralarının lezzet ve temizlik açısından neye göre değiştiğine detaylı bir şekilde değindik.

Ayrıca fiyat konusunda neye göre değiştiği, hangi balıkçıda veya market zincirde hangi fiyattan satıldığını öğrenmek için “Çipura Fiyatları Nedir? Neye Göre Değişir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Peki balıkçıya gittiniz. Tezgahta ebatları ve fiyatları farklı olarak birkaç çeşit çipura gördünüz. Hangisi deniz çipurası hangisi çiftlik çipurası nasıl anlarsınız? Dilerseniz bu konuya maddeler eşliğinde değinelim.

Çiftlik Çipurası (Deniz İçerisinde Kafes Yetiştirmeciliği)

Rengi deniz balığının ki gibi açık ve beyaz olmaz. Siyah renkler daha baskındır ve koyudur.

Pulları az, küçük ve yumuşaktır. Tırnağınızla bile kolaylıkla pulları sıyırabilirsiniz.

Besin konusunda sıkıntı yaşamadığından beden ve karnı şiş olur. Yağlı olur (ki bu lezzet açısından olumludur) ayrıca karnında bazen yem olduğundan yumuşak olur.

Kafa yapısı bedenine göre orantısız büyüktür.

Kuyruk ve yüzgeçler deniz çipurası gibi belirgin, geniş ve sivri değildir.

Yanağında olması gereken pembeliğin yerine (eskiler bundan dolayı çipuraya alyanak derlermiş) sarıya yakın veya belli belirsiz turuncu rengi olabilir. Ama çoğunlukla siyahtır.

Doğal yosun ve deniz kokusu belirgin değildir.

Deforme diye satılan cinslerinde beden yapısında bir uyum olmaz bel ve omurga eğri büğrü olur. (Bunun sağlığa olumsuz bir etkisi yoktur.)

Doğal Deniz Çipurası

Rengi berrak ve canlı bir renk olup beyaz açık parlaktır. Çiftlik balığı ile yanyana koyduğunuzda bariz bir fark vardır.

Pulları belirgin, büyük ve serttir.

Karın bölgeleri daha serttir. Doğal ortamda her an beslenemediğinden yağ oranı daha azdır.

Lidaki diye isimlendirilen ufak boy dahil olmak üzere yanaklarında pembelik/kırmızılık görünür. Leke halinde solungacında görülür.

Doğal yosun ve deniz kokusunu rahatlıkla hissedebilirsiniz.

Vücudu, bedeni ve kafa büyüklüğü muntazamdır.

Kuyruk genişliği bakar bakmaz farkedilir. Yüzgeçler belirgin ve sivridir.

Toprak Havuz Çipurası (Toprak Havuzlarda Yetiştirme)

Toprak havuz çipurası görünüm, renk ve lezzet olarak doğal deniz çipurası ile hemen hemen aynıdır.

Tezgahlarda satılanların doğal deniz mi yoksa toprak havuz mu olduğunu ebatlarına bakarak anlayabilmeniz mümkün. Eğer hepsi standart bir ebata sahipse muhtemelen toprak havuzdur.

Düşünsenize denizde olta veya ağ ile de olsa yakalanan balıkların hepsinin aynı ebatta olma ihtimali ne kadar yüksektir?

İnsanın kafasında daha nice soru işaretleri oluşuyor değil mi? Endişelenmeyin tüm bu sorulara rağmen balık yiyebileceğiniz en sağlıklı hayvansal besindir. Bu yazıda aradığınız sorulara cevaplar bulmayı hedefliyoruz.

Hamsi, sardalya, palamut, istavrit, barbun gibi balıklar bilinen ve mevsiminde yenen deniz balıklarıdır. Ancak yazımızın konusu bu balıklar değil. Zira bu türlerin yetiştiriciliği yapılmamaktadır. Konumuz ÇİPURA, LEVREK, GRANYOZ, FANGRİ MERCAN gibi balıklar.

Öncelikle belirtmek gerekir ki her iki balığın da kendine göre artıları ve eksileri var. Yani evet şu balığı yemeliyiz diyebileceğimiz bir durum değil. Aşağıda sizler için her iki türün artılarını ve eksileri detaylı bir şekilde derledik. Okuyup kendi yaşam ölçütlerinize göre kararı kendiniz vermelisiniz.

İlk olarak deniz ve çiftlik balıkları arasındaki temel farklardan başlayalım:

Deniz balığı diye tabir edilen balıklar doğal ortamda bulunup doğal besinler tüketirler. Olta veya ağ ile yakalanıp tezgahlara gelirler. Arz talep dengesinden dolayı çiftlik balığına nazaran 2-3 kat daha pahalıdırlar.

Toplumda kültür balığı diye de isimlendirilen çiftlik balıkları ise artan ihtiyaca cevap vermek amacıyla denizler içerisindeki kafeslerde veya kıyı şeritlerinde toprağın kazılması ile oluşturulmuş havuzlarda (yine deniz suyu içerisinde) hazır yemler veya canlı yemlerle yetiştirilen ve piyasaya sürülen balıklardır. Son yıllarda gelişen sektör öyle yemler hazırlamaya başladı ki bilinenin aksine deniz balıklarından daha lezzetli olduklarını kimse inkar edemez.

BESLENME

Avcılık yoluyla yakalanan balıklar doğal ortamda etraflarındaki diğer balıklar, yumurtalar, kabuklular, planktonlar ile beslendiklerinden etlerinde suni besin içeriğine pek rastlanmaz. Çiftlik balıkları ise genelde yarısından fazlası hamsi ve benzeri balıkların unundan oluşan yemlerle beslenir. Yani içerisinde suni besinler de mevcuttur. Üreticiler daha çabuk gelişebilmeleri ve bir an önce tezgaha çıkabilmeleri için daha yüksek enerjili yemlerle besleme yaparlar.

Çiftlik balıkları satışa çıkacak boya gelinceye dek her gün bu yemlerle düzenli olarak beslenirken denizdeki balık ne bulursa onu yiyor. Deniz balığı bir gün istediği besini bulmakta diğer gün ise ya çok az ya da hiç beslenememektedir. Çiftliklerdeki yemlerde balığın vücut gelişimi için gerekli olan besinler bulunmakta iken doğal yaşamda balığın bulunduğu ortamdaki besin içeriği ve çeşidine bağlı olarak bu değişmektedir.

BALIĞIN YAĞLISI LEZZETLİ OLUR…

Doğadaki balıklar besin bulabilmek için devamlı hareket halindeyken bir yandan da diğer balıklara yem olmamak için suyun her tabakasında dolaşarak sürekli efor harcamaktadır. Bu da balığın yağ seviyesinin düşük olmasına sebep olur. Ancak üreme öncesi yağlanan deniz balıklarının aksine çiftlik balığı ise kendine ayrılmış alanda bulunurlar sadece. Yem için ayrı bir efor sarfetmeyip üstüne yağ seviyesini artıran yemlerle beslendiğinden daha yağlı olurlar.

Balığın yağlı olması lezzet açısından arzulanan bir durum olduğundan kaliteli yemle beslenen çiftlik balıkları doğal yaşamdakine nazaran daha lezzetli olabiliyor. Ancak bu durum balıkçılar ve üreticiler için bazen olumsuz bir durum oluşturmakta zira balığın yağlı olması bazı cinslerde deniz balığına nazaran raf ömrünün kısa olmasına sebep olmakta. Ancak taze balık yediğinizden emin olmak için deniz balığı ile kıyaslandığında çiftlik balıkları bir nebze daha güven telkin ettiğini söylemek yanlış olmaz. Neden mi? Soğuk zincir meselesi:

SOĞUK ZİNCİR ÖNEMLİ!

Raf ömründen bahsetmişken taze balık yiyebilmemiz için en önemli unsur soğuk zincirin bozulmamasıdır. Çiftlik balıkları hasattan tezgaha gelene dek devamlı kontrol altında tutulduğundan soğuk zincir ile ilgili sorun yaşamazsınız. Ancak deniz balığının hangi şartlar altında yakalandığını ve tezgaha gelene dek buzlanıp buzlanmadığını bilemeyiz. Bazı durumlarda tekne ile veya kıyıdan olta ile yakalansa dahi saatlerce güneş altında beklediği olmakta ve bu durumda balıktaki histamin miktarı sürekli artarak sağlığı tehlikeye sokacak boyutlara gelebilmektedir. Balık zehirlenmesi diye bilenen aslında vücuttaki histamin miktarının artışıdır. Histamin Zehirlenmesi Hakkındaki Gerçekler başlıklı yazımızda bu konuya detaylı bir şekilde yer verdik.

STRES BALIKLAR İÇİN BİLE KÖTÜ BİR ŞEY

Çiftlik balıklarında hasattan bir gün öncesinde yemleme durdurulduğu için midesi boş olmakta bundan ötürü sindirim enzimleri tam aktivitelerini yapamadığından balığın et kalitesini düşüremez. Ancak doğada yakalanan balıkların beslenme zamanları farklı olduğundan midesinde kalan besinler bozulma üzerine olumsuz etki yapar. Aynı şekilde çiftlik balıklarının ölümü hasat sırasında kontrollü şekilde hızlı ve soğuk zincir bozulmadan olduğundan ölüm sertliğine daha geç girer, sindirim enzimleri daha geç devreye girer ve bakteriyel gelişimi başlamadan paketlenir. Bu durum etin kalitesini de artırır. Ancak deniz balığının doğada yakalanma sırasındaki olumsuz çevre şartları (rüzgar, güneş, yakalandıktan sonra kıyıda, teknede veya ağda uzun süre bekletme, farklı balıklarla ve ağdan çıkan diğer materyallerle bir arada bulunması vb.) balıkları daha fazla strese sokarak et kalitesini de hızla düşürebilir.

OMEGA-3 VE SAĞLIK

Çiftlik balıklarında kullanılan yemlerin %50 den fazlası hamsi ve benzeri balıkların unundan oluşmakla birlikte %10 un üzerinde balık yağı bulunmaktadır. Toplam protein oranı %50 nin üzerindedir. Ege ve Akdeniz gibi besin elementleri fakir denizlerde doğal yaşamdaki bir balığın bu besin değerlerine erişebilmesi oldukça güçtür. Ayrıca yem içerisinde omega-3 yağ asidi, B ve D vitamini, Kalsiyum, Fosfor, Demiz, Fosfor ve İyot içeren besinler bulunması bazı durumlarda çiftlik balıklarının doğadaki balıklara nazaran daha avantajlı olmasını sağlar. Ancak bu her zaman aynı şekilde işlemez. Doğadaki balığın avcılığına göre çok çeşitli besin gruplarından faydalanması ve bulunduğu bölgedeki besin çeşitliliğine göre deniz balıkları omega 3 yağ asitleri bakımından çok daha avantajlı olabilmektedir.

HASTALIKLARA KARŞI DİRENÇ

Suların ısınması ile birlikte balık çiftliklerinde görülen bazı hastalıklara karşı balıkları korumak amacıyla yavrular suya bırakılmadan önce aşılansa da bazı durumlarda bu yeterli gelmez. Böyle durumlarda hastalıklara karşı direnç sağlamaları amacıyla çeşitli antibiyotikler kullanılabilmektedir. Bakanlık tarafından uygulanan ve Avrupa Birliği ülkeleri tarafından da kabul edilen ölçütlerdeki sınırlara uygun davranıldığı sürece sorun olmamaktadır. Son yıllarda özellikle çipura ve levrek ihracatının artması ile yem içerisinde bulunan antibiyotiklerin yasal sınırlar içerisinde kalması için yapılan kontroller de sıklaşmıştır. Ancak bazı bilinçsiz üreticiler yüksek miktarda antibiyotik kullanarak uzun vadede hastalıkların daha çok direnç kazanmasına sebep olmakta ve geleceğimizi tehdit etmektedir. (yinede bu durum diğer hayvansal gıdalara nazaran oldukça düşük boyuttadır. Hele günümüzde tavuk gibi gıdalarda kullanılan antibiyotik miktarları ortaya çıkınca balıklarda kullanılanların önemi yokmuş gibi düşünmeden edemiyoruz) Doğadaki balıklarda ise hastalıklara karşı direnç kendi bağışıklık sistemi ile sağlandığından bu konuda dışarıdan herhangi bir kimyasal alması söz konusu olmamaktadır.

AĞIR METAL VE CIVA SEVİYESİ

Ancak yem içerisinde bulunan antibiyotikler tek kimyasal madde değil. Kanalizasyon ve sanayi atıklarının olduğu bölgelerde yakalanan balıklarda ağır metal, mikrobiyolojik ve kimyasal kirlilik de gözlenmektedir. Özellikle cıva gibi sağlık için risk teşkil eden ağır metaller avcı diye tabir edilen balıklarda ve dip balıklarında sıklıkla gözlenmektedir. Hamileler ve Anne Babalar: Hangi Balık Sağlıklı Hangisi Zararlı? başlıklı yazıda bu konuya detaylı bir şekilde değindik.

Yediğimiz besinler aracılığı ile aldığımız cıvanın insan vücudundan atılması da uzun sürede olmaktadır. Bu sebeple attığımızdan daha hızlı cıva alırsak vücudumuzdaki miktarı hızla artar ve cıva zehirlenmesi gibi ölümcül olabilecek sonuçlarla karşılaşabiliriz. Doğal yaşamda avlanan balıklar ne kadar uzun süre beslenirse yani yaşarsa vücudunda o kadar ağır metal birikir demek yanlış olmaz. Bu sebeple hangi bölgeden avlandığını bilmediğimiz, avcı deniz balıklarından çok iri olanlarının ve dip balıklarının tüketilmesi pek tavsiye edilmez.

Çiftlik balıklarına ruhsat verilebilmesi için denizin temiz, bol akıntılı, oksijen seviyesi yüksek bölgelerine kurulu olması şartı aranır. Ayrıca kafesler yüzeye yakın bölgede olduğundan dipte beslenmediğinden bu tip ağır metallerden olabildiğince uzakta büyümektedirler.

GERÇEKTEN DENİZ BALIĞI MI?

Doğal yaşamdaki dengenin bozulması ile birlikte balıklar da farklı besin kaynaklarına yönelmeye başlamışlardır. Tezgahlarda satın aldığımız bazı deniz balıkları kafes kaçkını veya kafes altı diye tabir edilenler de olabilir. Kafeslerin altında bekleyerek dökülen yemlerle beslenen bu balıklar aynı zamanda kafes dışında bulunduğundan çok sık olmasa da farklı besinlerle de beslenirler. Dolayısı ile bu balıklar için tam anlamıyla ne doğal deniz balığı ne de çiftlik balığı denemez. Bu balıklarla doğal deniz balıkları arasında görünüm ve lezzet bakımından hemen hemen hiç fark yoktur.

HER MEVSİM ULAŞILABİLİRLİK

Soğuk havalarda deniz balıkları açıklara ve derinlere giderler. Bu sebeple çipura ve levrek gibi balıkları kış şartlarında avlamak biraz zorlaşır. Çiftlik balıklarını ise yılın her mevsimi ve her günü aynı tazelikte tezgahlarda bulabilirsiniz.

TOPRAK HAVUZ NEDİR?

Son olarak toprak havuz çipurası ve levreği gibi kavramlardan bahsetmek gerekir. Kültür balıkçılığı o kadar hızlı ilerliyor ki yetiştirme ortamları ve yemleri ile doğal deniz balığına oldukça yakın bazen arasındaki farkın anlaşılamayacağı ürünler elde ediliyor. Kıyılara yakın bölgelerde tarlalar içerisinde açılan havuzlara temiz deniz suyu pompalanarak yapılan üretimlerde canlı yemler (karides, midye vb.) ile üretim yapılmakta. Ayrıca toprak içerisinde bulunan mineraller ile zenginleşen su içerisinde büyümesi de lezzet açısından önemli bir etkendir. Balığın canlı yemlerle beslenmesi, hiç aç kalmadan büyümesi, toprağın içerisindeki mineraller ve böceklerden de nasiplenmesi neticesinde görüntü olarak doğal deniz balığı ile hemen hemen aynı görünüme kavuşur, yağlı olmasından dolayı da deniz balığından çok daha lezzetli olur.

FİYATTAN BAHSETMEDEN OLMAZ DİMİ

Deniz balıkları arz talep dengesi ve toplumdaki algısı sebebiyle oldukça yüksek fiyatlardan satılıyor.Örneğin Ocak 2016 döneminde 400-600 gr arası bir deniz çipurası İzmir’deki bir balık markette 50-65 TL arası satılırken aynı ebattaki çiftlik çipurası ise 20-25 TL arası satılmakta. Toprak havuzlar ise 35-45 TL arası satılmakta. Porsiyonluk dediğimiz 300-400 gr boylarında çiftlik çipurası ise 20 TL gibi bir fiyattan satılmakta. Arada 3 kat gibi ciddi bir fark olunca insanlar ister istemez çiftlik çipurasına yönelmek durumunda kalıyorlar.

SONUÇ:

Denizlerimizdeki kirlenme ile birlikte nereden geldiğini ve hangi şartlar altında yakalanarak muhafaza edildiğini bilmediğimiz tüm ürünlerde bir risk payı vardır. Kirli bölgelerden temin edilmemişse, doğal beslenme sebebiyle antibiyotiklerden uzak olması, çok iri olmayan (uzun süre avlanmış ve ağır metal biriktirmemiş olması için) deniz balıkları sağlıklıdır diyebiliriz.

Ancak müşteri memnuniyeti için hızlı üretimden ziyade lezzetli ve sağlıklı ürünler elde edebilmek için yem teknolojisini buna göre revize eden, Avrupa Birliği ülkelerine ihracat yapabilecek kapasiteye ve izinlere sahip (yem içeriği ve yetiştirme teknolojisi bakımından) üreticiler tarafından soğuk zinciri bozulmadan piyasaya sürülen çiftlik balıkları lezzet ve fiyat anlamında çok daha avantajlı görünmektedir.

Ben şahsen çiftlik balığını daha çok seviyorum. Hem lezzet hem de fiyat anlamında beni oldukça tatmin ediyor. Ancak hangi üreticiden temin edildiğini bilmem şartıyla…

Peki siz hangisini tercih ediyorsunuz?

Deniz ürünleri arasında taşıdığı Omega-3 yağ asitleri bakımından en zengini olan somon balığı soğuk su balığı olduğundan ülkemiz sularında doğal ortamda bulunamadığı gibi yetiştiriciliği de yapılamamaktadır. 1990’lı yıllarda Karadeniz’de somon balığı yetiştiriciliği yapılması için bir teşebbüste bulunulmuş ancak yaz aylarında artan deniz suyu sıcaklığından dolayı (23 derecenin üstündeki sularda yaşayamadığından) başarılı olunamamıştır.

Doğal yaşamda bulunan somon balıkları omega-3 değerleri bakımından en zengini olsa da artan dünya nüfusuna yetişebilmek adına Norveç ve Şili gibi soğuk suya sahip ülkelerde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ülkemizde satılan somon balıklarının çok büyük kısmı Norveç’ten ithal edilmektedir.

Norveç’ten yola çıkan tırlar ile soğuk zincir bozulmadan 4 günde Türkiye’ye ulaşan somon balığının raf ömrü 21 gündür. 21 gün bir balık için size uzun bir süre gibi gelebilir ancak bu süre soğuk zincirin bozulmadığı ortamlar için geçerlidir. Ayrıca somon balığının en iyi pişirme durumuna erişmesi için Norveç’teki restaurantlar dahi en azından 4-5 gün bekletirler.

Omega-3 yağ asitleri insan vücudu tarafından üretilemediğinden besinler yoluyla almak zorundayız. Somon, sardalya, uskumru, ton balığında yüksek miktarda olmasıyla birlikte tüm balıklarda bulunmaktadır. Ayrıca ceviz, keten tohumu, fındık, ıspanak gibi besinlerde de bolca bulunur.

İnsanların bilinçlenmesi ile birlikte sağlıklı gıdalara yönelim daha da artmış bu sebeple haftada en az 2 defa özellikle hamilelerin ve çocukların balık tüketmesi gerçeği öğrenilmiş oldu. Hamileler ve çocukların yemesi gereken balıklar ve dikkat etmesi gerekenlere buradaki başlıkta detaylı olarak yer verdik.

Peki somon balığı almak istediniz ama nereden alabilirsiniz ve fiyatı nedir?

Aslına bakarsanız balık söz konusu olunca güvenilir yerlerden almakta fayda var. Çevrenizdeki yerel balıkçılar veya balık marketlerin yanında zincir marketlerden de alabilirsiniz. Somon balığı yurtdışından geldiğinden ve kar marjı yüksek olduğundan her bölgede farklı fiyatlar ile karşılaşmanız olasıdır.

İri bir balık olduğundan (1 tanesi ortalama 4-8 kg civarında) parçalayarak yani dilimlenerek veya fileto şeklinde satılırlar. Dilimlenmiş hali filetoya nazaran daha uygun fiyatlıdır. Fileto çıkarılması sırasında orta kemiği ve kılçıkları çıkarıldığından toplam gramajda kayba uğrar ve bu da fiyata yaklaşık 2-3 TL civarında yansır.

Aşağıda sizler için bazı balık marketler ve market zincirlerde satılan somon balığı fiyatlarını derledik.

Sizden ricamız bulunduğunuz yörede hangi yılın hangi ayında hangi fiyattan satıldığını aşağıdaki yorum bölümünden buraya eklerseniz isminiz ile birlikte listeye koyabilir ve çok daha geniş kapsamlı bir liste oluşturabiliriz.

2024 OCAK ayında Somon Balığı Fiyatları:

İzmir’deki yerel bir balıkçıda ortalama Somon dilimi: 475 TL fileto: 550 TL (Bölgeye ve balık markete göre fiyatlar değişmektedir.)

Migros Marketlerde dilim fiyatı: 399,90 TL – Fileto: 449,90 TL

Carrefoursa Marketlerde dilim fiyatı: 599,98 TL  fileto: 669,98 TL

Metro Marketlerde dilim fiyatı: 542,00 TL  fileto: 625,50 TL

Özdilek Marketlerde dilim fiyatı: 499,90 TL  – Fileto: 549,90 TL

IKEA’da dondurulmuş somon fileto 2x125gr =250 gr fiyatı: 259,00 TL