Balıklar iriyse yanlarına hafif birer çizik atmanız içinin de daha güzel bir şekilde pişmesini sağlayacaktır. Ayrıca 10 dk öncesinde hafif tuzlayıp içerisine limon dilimleri yerleştirirseniz aroması çok daha güzel olacaktır.

Fırında balığın yanında havuç dilimleri hem servis tabağınızı canlandıracak hem de enfes bir lezzet katacaktır.

Fırında çipura pişirme süresi balıkların büyüklüğüne ve fırınınızın tipine göre değişkenlik gösterecektir. Midi fırında yaklaşık 25-30dk arası pişmesi yeterlidir. Balıkları çok fazla pişirip kurutmazsanız hafif sulu kalırsa çok daha lezzetli olacaktır.

Yazdir

Fırında Çipura Tarifi: Pratik ve Lezzetli

Beyaz etli ve lezzetli bir balık olan çipurayı zahmetsiz bir şekilde pişirmek isteyenler için fırında kolay bir tarif hazırladık.

Kategori Fırın

Etiket Çipura, Fırın Tarifi

Hazırlama Süresi 5 dakika dakika

Pişirme Süresi 25 dakika dakika

Porsiyon 4 Kişi

Yazar Balıkçı

Malzemeler

• 4 adet Çipura
• 2 adet Havuç
• 2 Yemek Kaşığı Zeytinyağı
• 1 adet Limon
• Tuz
• ½ Çay Kaşığı Kekik (isteğe bağlı)
• ½ Çay Kaşığı Karabiber (isteğe bağlı)

Talimatlar

• Balıkların içini ve dışını hafifçe tuzladıktan sonra aynı şekilde zeytinyağı ile ovalayın. İsteğe bağlı şekilde içine ve dışına karabiber ve kekik serpebilirsiniz.
• Balıkların içine kabuğu kesilmiş limon dilimleri yerleştirin
• Yağlı kağıt serdiğiniz fırın tepsisine balıkları yerleştirin. 180 derecede 25-30 arası pişirin.

Notlar

Fırında çipuranın pişme süresi balıkların büyüklüğüne ve fırının tipine bağlı olmak üzere yaklaşık 25-30 dk arasıdır. Çok pişirip balıklar kurutmayın.

Hangi mevsimde olursanız olun çipurayı tüm tezgahlarda bulabiliyor olmamız büyük şans doğrusu. Böyle lezzetli bir balığın üretiminin yapılıyor olması hem her yerde bulabilmemizi kolaylaştırıyor hem de (her ne kadar kimine göre pahalı olsa da) fiyatının çok daha pahalı olmasını engelliyor aslına bakılırsa. Gerçi kimisi çiftlik çipurası denince uzak duruyor, hatta kimisi çiftlik çipurasının tatlı suda yetiştirildiğini dahi sanıyor. Sevgili arkadaşlar bu konuda kafanızın karışmasını anlıyorum ama şöyle düşünün “tezgahlarda çiftlik çipurası yerine sadece deniz çipurası olsaydı 1 yıl içerisinde kaç defa yiyebilirdiniz?”

Bu konuda “Deniz Çipurası ve Çiftlik Çipurası Arasındaki Farklar” başlıklı yazımızda detaylı bir karşılaştırma yaptık. Birkaç dakikanızı ayırıp okumanızı tavsiye ederim.

Gelelim tarifimize. Bu tarifte ister deniz, ister çiftlik balığı kullanın sonuç her zaman mükemmel olacaktır inanın. Patatesleri önden biraz pişirip (ama çok değil), soğan taze soğan ve balıkları ilave edip bir tur daha pişiriyoruz. Neden hepsini aynı anda fırına atmıyoruz diye sorarsanız: Orta büyüklükte bir çipura yaklaşık 25 dakikada pişer. Patatesler ise 35-40 dakikayı bulabilir. Eğer hepsini aynı anda fırına atıp 45 dakika pişirirseniz balık çok kurur ve lezzetini yitirir. O yüzden 2 aşamada pişiriyoruz.

Eğer patateslerin çok kurumayıp hafif sulu kalmasını istiyorsanız balıklarla birlikte 2.kez fırına verirken patateslerin üstüne 2 yemek kaşığı elma sirkesi ve yarım çaybardağı su (veya alkol kullanıyorsanız 1 yarım çaybardağı beyaz şarap) döküp öyle pişirin. Bu sayede patatesler çok kurumaz. Merak etmeyin su içinde de kalmaz. Şimdiden afiyet olsun (:

Yazdir

Fırında Patatesli Çipura Tarifi

Fırında çipura sevenler için patates, soğan ve domates eşliğinde enfes bir tarif derledik.

Kategori Ana Yemek

Etiket Çipura, Fırın Tarifi

Hazırlama Süresi 5 dakika dakika

Pişirme Süresi 45 dakika dakika

Toplam Süre 50 dakika dakika

Porsiyon 2 Kişilik

Yazar Balıkçı

Malzemeler

• 2 Adet Çipura
• 4 Adet Patates
• 2 Adet Soğan
• 1 Dal Taze Soğan
• 2 Adet Domates
• 4 Yemek Kaşığı Zeytinyağı
• Tuz
• Karabiber
• 2 Yemek Kaşığı Elma Sirkesi
• Su Yarım çay bardağı yeterli

Talimatlar

• Patatesleri zeytinyağı ve tuz ile karıştırıp yağlı kağıda serin ve 180 derecede 20 dk kadar pişirin.
• Tepsiyi fırından alıp soğan, taze soğan ve domatesleri patateslerin üstüne dağıtın. Balıkları zeytinyağı, tuz ve karabiber ile ovduktan sonra en üste yerleştirin. 180 derecede  25 dk kadar daha pişirin.

Notlar

Eğer patateslerin çok kurumayıp hafif sulu kalmasını istiyorsanız balıklarla birlikte 2.kez fırına verirken patateslerin üstüne 2 yemek kaşığı elma sirkesi ve yarım çaybardağı su (veya 1 yarım çaybardağı beyaz şarap) döküp öyle pişirin. Bu sayede patatesler çok kurumaz. Merak etmeyin su içinde de kalmaz.

Foto: https://www.instagram.com/lacocinadecarmona/

Bu tarifte bir de sürpriz var. Küçük oğlumuz için aldığımız yerli uskumru ile aynı anda pişirdiğimizden balıkların dengeli pişebilmesi için çipuraların yanlarına bıçak ile kesik atmamız gerekti. Eğer aldığınız çipuranın adedi 500-600 gramdan büyükse siz de çizik atabilirsiniz. Ancak bu durumda balığın pişme süresini de 1-2 dk geriye çekmeniz gerekir.

Çipura yassı bir balık olduğundan, çok iri olmadıkça yanlarını bıçak ile çizmeye gerek kalmaz. Yağ oranı da oldukça dengeli olduğu için hemen hemen her pişirme yöntemine de uygun lezzetli bir balıktır.

Balığın daha sulu kalabilmesi için ben yağlı kağıt ile kenarlarını kapatırım. Ayrıca balık pişip fırından çıkardıktan sonra da 1-2 dk kadar kendi kendine pişmesi için üstünü açmadan beklemenizi tavsiye ederim. Bu sayede balık kurumaz ve çok daha lezzetli olur.

Pişirme süresi fırından türüne, balığın ebatına, balığın üstünün açık veya kapalı olup olmamasına göre değişir. Bu çipura tarifindeki gibi yağlı kağıdı kapatarak pişirdiğiniz orta büyüklükte bir çipura 200 derecede yaklaşık 27-29 dk arasında mükemmel kıvama geliyor. Eğer bu pişirme süresini çok uzatırsanız balık kurur ve lezzeti kaybolur. Şimdiden afiyet olsun 🙂

Yazdir

Kağıtta Biberiyeli Çipura Tarifi

Hazırlaması oldukça pratik ve lezzetli bir tarif: Fırında yağlı kağıtta biberiyeli çipura tarifi.

Kategori Ana Yemek

Etiket Çipura, Fırın Tarifi

Hazırlama Süresi 5 dakika dakika

Pişirme Süresi 30 dakika dakika

Toplam Süre 35 dakika dakika

Porsiyon 2 Kişilik

Yazar Balıkçı

Malzemeler

• 2 Adet Çipura
• 1 Adet Limon Halka şeklinde doğranmış
• 2 Adet Havuç dilim veya jülyen doğranmış
• 1 Adet Soğan 4 parçaya bölünmüş
• 2 Dal Taze Biberiye
• 2 Yemek Kaşığı Zeytinyağı
• Tuz
• Karabiber

Talimatlar

• Çipuraları yıkadıktan sonra suyunu iyice süzün. Balığın içine ve dışına tuz-karabiber serpip elinizle güzelce yedirin. Balıkların içlerine birer limon dilimi koyun ve yağlı kağıda yerleştirin.
• Balıkların kenarlarına soğan dilimleri ve havuç parçaları koyup üstlerine de taze biberiye dalı yerleştirin veya yaprakları serpin. 2 Yemek kaşığı kadar zeytinyağı gezdirip yağlı kağıdı balıkları örtecek şekilde kapatın ve kenarlarını kıvırın.
• Önceden ısıttığınız fırında 200 derecede 30 dk kadar pişirmeniz yeterli. Eğer balıkların yanlarına çizik attıysanız 2-3 dk kadar kapatabilirsiniz. Daha fazla pişirip balığı kurutmayın. Afiyet olsun.

Notlar

Balığı sadece biberiye ile sade bir şekilde pişirebilirsiniz. Ama inanın kalın dilimlenmiş soğan ve havuç balığa çok yakışıyor. eğer daha önce denemediyseniz mutlaka deneyin derim. Yağlı kağıdı kapatarak pişirdiğimizden bir nevi buharda pişirilmiş gibi oluyor.

Bakınız: Çocuğunuza balığı nasıl sevdirebilirsiniz?

Doğada anne sütü haricinde sadece balıkta bulunan omega-3 yağ asitleri özellikle gelişim dönemlerinde çocukların bedensel ve zihinsel gelişimleri için olmazsa olmazlardandır. Bu sebeple balık yemeyi reddeden, balığı sevmeyen çocuklara doktorlar tarafından balık yağı veya omega-3 kapsülleri verilmektedir. Tabii ki doğal beslenmenin önemini kavrayan ve buna göre yaşayan anne babalar bu tür omega-3 destekleri yerine balık yedirmeyi tercih ederler.

Balık sever bir anne baba olarak bebeğimizin balık yememesi durumuyla karşılaşınca ilk aşamada oldukça üzüldük (Hele beni düşünün :/ ) Her türden balığı ızgarada, fırında, buharda vb. farklı pişirme yöntemleri ile denesek de ilk başlarda yedirmekte başarılı olamamıştık. Balık denemelerinin ilk haftalarında bulduğumuz bu yöntem sayesinde fark ettirmeden olsa balık yedirebilmeyi başardık.

Aslında yöntem oldukça basit: balık aromasını soğan ve sarımsak kullanarak baskılamak ve çorba içerisinde sunmak. Çorba konusunda dilerseniz sebze çorbası da hazırlayabilirsiniz. Oğlumuz tarhana çorbasını çok sevdiği için biz de tarhana çorbası içerisinde balık verdik ve gayet de güzel yedi. Hala haftada 2 gün farklı balıklar pişirip yedirmeye çalışıyoruz. Baktık yemiyor hemen tarhana çorbası içerisine ilave edip oradan yedirmeye devam ediyoruz.

Tarhana çorbasına gelince her yörenin kendine ait bir tarifi olsa da ana malzemeleri genel olarak un, yoğurt, soğan, domates, kırmızı biber, yeşil biber, nane, tuz ve baharattan oluşur. Anne usulü içerisinde yok yok denir ya o hesap! Bir dönem beslenme sorunu yaşadığımızda doktorumuz tarhana çorbası içsin başka bir şeye gerek yok demişti. Düşünün bu denli besleyici bir çorba içerisine bir de balık girdi mi başka da bir şeye ihtiyaç duymazsınız.

Tariften bahsedelim: Beyaz etli olup baskın bir kokuya sahip olmadığı ve kılçık konusunda sorun yaşamamak için levrek veya çipura kullanıyoruz. Ama dilerseniz sardalya, hamsi, somon, uskumru gibi omega-3 yönünden daha zengin balıkları da kullanabilirsiniz. Fırında yağlı kağıtta sade bir şekilde balığı pişirdikten sonra etini ayırıyoruz. Burada biraz ince çalışmanız gerekli. Ardından soğan ve sarımsağı kavurup balığı ilave ediyoruz. Ilık su ilave edip önceden ıslatmış olduğumuz tarhanayı katıp kaynayana dek karıştırıyoruz. Her yörenin bir tarhana çorbası pişirme yöntemi vardır. Bildiğiniz yöntemle pişirmeye devam edin. Sadece en başta pişmiş balığı, soğan ve sarımsak ile kavurup katın yeterli. Dilerseniz pişmiş tarhana içerisine de katabilirsiniz.

Yazdir

Çocuklar İçin Balıklı Tarhana Çorbası

Bebekler ve çocuklar için balıklı tarhana çorbası

Kategori Çorba

Etiket Çipura, Çorba Tarifi, Fırın Tarifi, Levrek, Somon Balığı

Hazırlama Süresi 5 dakika dakika

Pişirme Süresi 30 dakika dakika

Toplam Süre 35 dakika dakika

Porsiyon 2 Kişilik

Yazar Balıkçı

Malzemeler

• 1 Adet Levrek
• 1 Adet Soğan (rendelenmiş)
• 3 Diş Sarımsak (rendelenmiş veya dövülmüş)
• 3 Yemek Kaşığı Tarhana
• 2 Yemek Kaşığı Zeytinyağı
• Su
• Tuz

Talimatlar

• Levrek veya çipura hangi balığı kullanacaksanız hafif tuzladıktan sonra yağlı kağıda sarıp önceden ısıtmış olduğunuz fırında 200 derecede 25 dk kadar pişirin.
• Balık piştikten sonra kılçıklarını ayırın. Bu aşamada dikkatli olmanızı tavsiye ederim zira balığın yan çizgi hizasında et içerisinde ufak kılçıklar da mevcut. Onlara dikkat ederek yeterli miktarda eti bir kenara ayırın. Bir çatal yardımı ile iyice tiftikleyin.
• Çorba tenceresinde 2 yemek kaşığı zeytinyağında soğan ve sarımsakları kavurup balıkları ilave edin. Birkaç tur karıştırdıktan sonra ılık su ve daha önce ıslatmış olduğunuz tarhanayı ilave edip kaynamaya başlayıncaya kadar karıştırın.
• Az miktarda tuz ilave edip 1-2 dk daha kaynadıktan sonra ocağı kapatabilirsiniz. Omega-3 depolu bol vitaminli balıklı tarhana çorbanız bebeğiniz için hazır 🙂

Bu yazıyı okuyorsanız zaten balığını donmuş halde olmalı. Yine de Balık nasıl dondurulmalı? konusunu okumanızı tavsiye ederim.

Dondurulmuş ürünün çözdürülmesinde kullanılan yöntem ürünün fazla ısınmasını, damla kaybını, dehidrasyonu ve bakteriyel gelişmeyi önleyecek şekilde seçilmelidir. Çözdürme sırasında ortam sıcaklığı 20 ºC’yi kesinlikle geçmemelidir.

Yapılan araştırmalarda mikrodalga ile hızlı bir şekilde çözdürülen balıklarda kalite kaybı en aza indirgenmiştir. Dolayısı ile tavsiye edilen yöntemlerin başında mikrodalga ile çözündürme gelmektedir. Başka bir yöntem olarak da buzdolabının normal bölümünde çözünmesidir. Su içerisinde çözecekseniz mutlaka soğuk su kullanmalı ve balık etinin suya temas etmediğinden emin olun.

Tezgahlarda çok sık gördüğümüz dondurulmuş uskumru alırken çözünmemiş olmasına dikkat edin. Nadiren de olsa maalesef bazı balıkçılar çözündükten sonra halen satılmayan uskumruları ertesi gün aynı şekilde tezgaha koyabiliyorlar. Hele hava sıcaksa bütün tezgahta bekleyen balık hepten tazeliğini yitirebiliyor.

Dondurulmuş uskumruyu eve getirene kadar muhtemelen çözünmüş olur. Çözünmediyse hızlı bir çözdürme işlemi için mikrodalga fırını kullanabilirsiniz. Veya buzdolabının normal bölümünde çözünmesini bekleyebilirsiniz.

Evde mikrodalga yoksa veya kullanmayı tercih etmiyorsanız hızlı bir şekilde çözdürme işlemi yapmak için soğuk suyun içine koyarak da yapabilirsiniz. Ancak bunu yaparken balık etinin doğrudan su ile temas etmemesine dikkat edin. Bir poşet içerisinde soğuk suyun içine bırakarak da hızlı bir şekilde çözdürebilirsiniz.

Aşağıda dikkat edilmesi gerekenleri toparlayarak bir liste hazırladık:

Balık Nasıl Dondurulmalı? Nasıl Çözdürmeli? Nelere Dikkat Edilmeli?

• Özellikle sıcak havalarda-ortamlarda çok bekletmeden temizleyin ve tuzlu ve soğuk suda yıkayın. Veya soğuk suda yıkadıktan sonra buzlu ve tuzlu suya batırıp 1-2 dk bekletip süzgüye alın.
• Bir süzgü içerisine alıp buzdolabında suyunun süzülmesini sağlayın. Bu şekilde ön soğutma işlemini de yapmış olursunuz. Tamamen kurulamak için de kağıt havlu kullanabilirsiniz.
• Hava ile temasını engellemek için imkanınız varsa vakumlayın.
• Vakumlama imkanınız yoksa buz ile temasta dokunun zarar görmemesi için folyo kağıdına sarın veya bir buzdolabı poşetine koyun. (Merak etmeyin folyo içerisindeki kanserojen maddeler ancak yüksek ısıda ortaya çıkar. Dondurma işlemlerinde folyo gayet güvenlidir. Ayrıca soğuk havanın iletimine yardımcı olur.)
• Balığın hücre içi sıvısının hücre dışına çıkmasını mümkün olduğunca aza indirgemek için hızlı bir şekilde dondurulması gerekir. Buzdolabında birkaç saat ön soğutma yaptıktan sonra dondurucuya alıp ayarlarından hızlı soğutmayı seçin.
• Eğer farklı zamanlarda balık donduruyorsanız hangi balığın ne zaman dondurulduğunu tayin edebilmek için üzerlerine etiket yapıştırın.
• Balıkları çözdürme işleminde önerilen yöntem hızlı bir şekilde çözündürmektir. Bu sayede bakteri oluşumu en aza indirgenir. Varsa mikrodalga ile çözündürebilirsiniz. Ayrıca enzim faaliyetleri yavaşladığı için buzdolabının normal bölümünde yavaş bir şekilde çözünmesi de tavsiye edilir. Su içerisinde çözecekseniz soğuk su içerisinde ve ete temas ettirmeden çözdürmelisiniz.
• Yapılan duyusal, fiziksel ve kimyasal testlerde bazı balık türlerinin uygun koşullarda 3 kez dondurulup çözündürme işleminden sonra hala tüketilebilir kritik seviyede bulunmasına rağmen tüm araştırmaların sonuç kısımlarında dondurulan deniz ürünlerinin bir kez çözdürülmesinden sonra mutlaka tüketilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
• Dondurulan deniz ürünlerini çözdürdükten sonra mutlaka tüketmelisiniz. Tekrar dondurmayın.

İster çiftlik çipurası olsun ister doğal deniz çipurası olsun seçtiğiniz balık iriyse daha iyi pişmesi için yanlarına birer çizik atabilirsiniz. Çiftlik çipurası genel olarak doğal deniz çipurasına nazaran biraz daha yağlı olur. Hatta sırf bu yüzden kimine göre çiftlik çipurası daha lezzetli olabilir. İkisi arasındaki farklara “Deniz Çipurası ve Çiftlik Çipurası Arasındaki Farklar” başlığında detaylı bir şekilde değindik.

Fırında pişirdiğiniz çipuraların altına mutlaka yağlı kağıt sermenizi tavsiye ederim. Zira böylesi bir ziyafetten sonra tepsi yıkama derdiyle uğraşmak istemezsiniz. Ayrıca bu tarifte balıkların üstünü yağlı kağıt ile kapatmadığımızdan çok da sulu olmayacaktır.

Şimdiden afiyet olsun 🙂

Yazdir

Fırında Çipura

Fırında kolay çipura yapmak isteyenler buraya.

Kategori Ana Yemek

Etiket Çipura, Fırın Tarifi

Hazırlama Süresi 10 dakika dakika

Pişirme Süresi 30 dakika dakika

Toplam Süre 40 dakika dakika

Porsiyon 4 Kişilik

Yazar Balıkçı

Malzemeler

• 4 Adet Çipura
• 1 Adet Soğan Halka şeklinde doğrayın
• 6-7 Diş Sarımsak Birkaç parçaya bölmeniz yeterli.
• 5-6 Adet Domates
• 7-8 Adet Biber
• 3 Yemek Kaşığı Zeytinyağı
• 2 Çay Kaşığı Tuz
• 1 Çay Kaşığı Pul biber
• 1 Çay Kaşığı Kekik

Talimatlar

• Balıkları yıkayıp güzelce suyunu süzün. Balıklar iriyse daha iyi pişmesi için yanlarına birer çizik atabilirsiniz. Balıkların içini-dışını tuz ve zeytinyağı ile güzelce ovun. Kalan zeytinyağını en son malzemelerin üzerine gezdirin.
• Yağlı kağıt serdiğiniz tepsiye balıkları dizin. Soğan, sarımsak, biber ve domatesleri balıkların üzerine dizin. Pul biber, kekik, ve tuz serpin.
• Önceden ısıttığınız fırında 200 derecede 30 dk kadar pişirin.

Notlar

Balıklar iriyse yanlarına çizik atabilirsiniz. Ayrıca pişirme süresi fırının tipine ve balıkların büyüklüğüne göre değişir. Çipuraların pişmesi için 30 dk gayet yeterli bir süredir. Çok fazla pişirip balığı kurutmayın.

Görsel Kaynağı: Instagram @instagurmessi

Buna benzer sorular çok soruluyor hatta bu konu ile ilgili son günlerde birçok platformda farklı görüşler dile getirilerek tartışma konusu olmuş durumda. Bir balıkçı çıkıyor diyor ki her balık dondurulmaz, diğeri diyor temizleyip dondurulmalı, başka biri aman temizlemeyin derken öbürü diyor bunu yerseniz ölürsünüz (yok artık!)

Bu tartışmalara bir nebze açıklık getirebilmek amacıyla bilimsel makaleler ışığında bu rehberi hazırlama ihtiyacı hissettim. Bir balığın ne şekilde saklanıp hangi koşullarda taze tutulabileceğini, hangi durumlarda bozulmaya başlayacağını veya besleyici özelliklerini kaybettiğini anlamak için gözden ve fikirden daha fazlasına: bilimsel yöntemlerle yapılan araştırmalara ihtiyaç vardır.

Bu yazıda okuyacaklarınız bir kişinin fikri olmaktan öte yayınlanmış olan bilimsel makaleler ve derlemeler kaynak gösterilerek hazırlanmış bilgilerdir.

Balığı Ne Zaman Dondurmalı?

Balığı aynı gün veya ertesi gün tüketmeyecekseniz dondurmanız tavsiye edilir. Balıklardan kaynaklı zehirlenme histamin miktarının artması neticesinde olur. Yapılan bir araştırmada uskumru, hamsi ve palamut balıkları +4 ºC’de saklanmış (buzdolabının normal bölümü) 1-2 ve 3. günlerde histamin ölçümleri yapılmıştır. 3. gün sonunda dahi histamin miktarı kabul edilebilir seviyelerde kalmıştır. Ancak deniz ürünlerinde kalitenin kriteri sadece histamin miktarı olmadığından eğer aynı gün veya ertesi gün tüketmeyecekseniz derin dondurucuda dondurarak saklamanız tavsiye edilir.

Su Ürünlerinde Tazelik Kriteri Nedir?

Su ürünlerinin tazeliğinin belirlenmesinde duyusal analiz sonuçları en güvenilir kriter olmakla birlikte mutlaka fiziksel ve kimyasal analizlerle de desteklenmelidir. Duyusal analiz, insan duyularının bir enstrüman gibi kullanıldığı ve gıdanın şekil, renk, kıvam gibi görünüş özellikleri ile lezzet ve aroma, doku gibi duyusal özelliklerini görme, koklama, tatma, dokunma veya işitme duyularının tepkilerini ölçen, analizleyen ve açıklayan bir disiplindir.  Duyusal analiz sonuçları uygun olmayan ürün tüketime sunulamaz. Ancak, bunun fiziksel ve kimyasal analizlerle de desteklenmesi gerekmektedir. (Tri Metil Amin (TMA), Total Volatil Bazik Azot (TVB-N), Tiobarbitürik asit (TBA) Tayini)

Tabii ki balıkçıdan aldığınız bir balığı böyle bir teste tutmanız mümkün olmuyor. Burada iş sizin tecrübenize kalıyor. Yani taze balık ile bayat balığı birbirinden ayırt edebilmenize. Maalesef toplumun büyük kısmı bu konuda yeterli bilgiye sahip değil. Aslına bakılırsa pazardan sebze ve meyve alırken nasıl iyisini ve tazesini seçiyorsanız balık konusunda da biraz deneyim kazandıktan sonra taze ve bayat arasındaki ayrıma rahatlıkla varabilirsiniz. “Balığın tazeliği nasıl anlaşılır?” başlıklı yazımızda bu konuda ayrıntılı bir rehber hazırladık. Mutlaka inceleyin derim.

Her Balık Dondurulabilir mi?

Taze olan her balık dondurulur. Deniz balıkları, tatlı su balıkları, yağlı balıklar, az yağlı-yağsız balıklar, yemli balıklar, yemsiz balıklar yani tüm balıklar dondurulabilir. Ancak hepsinin dondurucuda bekleme süresi, taze kalma süresi ve besleyici özelliklerini kaybetme süresi birbirinden farklıdır.

Balığı dondurma işlemini taze olarak muhafaza edebilmek için yaparız. Eğer balık bayatsa veya o sınıra gelmişse dondurmayın.

Balığı Temizleyerek mi Temizlemeden mi Dondurmalı?

Balığın iç organları ve midesine kalan besinler devamlı enzim üretir. Dondurulmuş balıklarda bu enzim hareketleri yavaşlasa da tamamen durmaz. Dolayısı ile iç organlarını temizlemek bu enzim hareketliliğin azalmasını sağlayacağından balıkların temizlenerek dondurulması gerekir. Temizlenerek dondurulan balıkların taze kalma süresi daha uzundur.

Ancak 6-8 aydan fazla dondurucuda kalmayacaksa balığı hiç yıkamadan yani deniz tuzu üzerindeyken, temizlemeden ve bütün halde dondurabilirsiniz. Eğer uskumru veya palamut gibi yağlı bir balıksa temizlemeden bütün halde dondurulması tavsiye edilir. Yağlı balıkların eti hava ile temas edince kararmaya ve acılaşmaya başlar. Eğer temizleyip donduracaksanız yağlı balıkları temizledikten sonra acılaşmasını önlemek için hava ile temasını engellemek gerekir. Bunun için mümkünse vakumlayın ve o şekilde dondurun. Veya en azından folyo kağıdına sarın veya buzdolabı poşetine koyun.

Neden Temizlemeden Dondurun Diyorlar?

Bu fikri savunanların bir nebze haklılık payı var. Balığın vücudundaki bakteriler ve enzimler canlıyken onu hastalıklara karşı korurlar. Ancak balık öldükten sonra bu enzimler ve bakteriler hızla çoğalmaya başladıklarından balığın bozulmasına sebep olurlar. Kırmızı et türlerinde etin birkaç gün dinlenmesi daha rahat pişirilmesi ve lezzetli olmasını sağlarken balıkta durum tam tersidir. Bu enzimler balığın bozulmasına sebep olurlar.

Balığı temizleme sırasında özellikle evlerde kullanılan musluk suyunun sıcaklığı ve temizleyen kişinin elinin yavaş olması bu enzimlerin hızla artmasına sebep olabileceğinden bu görüş savunulmaktadır. Temizleme sırasında soğuk tuzlu su ile yıkadıktan sonra suyunun tamamen süzüldüğünden emin olduktan sonra dondurabilirsiniz.

Ayrıca yukarıda bahsettiğimiz gibi palamut ve uskumru gibi bazı yağlı balık türleri temizlendikten sonra hava temas  ettiğinde eti kararır. Bu kararmış yerler acılaşabilir. Bu yüzden palamut ve uskumru gibi yağlı balıkları, üzerindeki deniz suyunu mümkünse yıkamadan ve temizlemeden bütün halde dondurmak daha akıllıca olur.

Dondurulmuş Balıklar Ne Kadar Süre Saklanabilir?

Her balığın sahip olduğu protein ve yağ miktarı birbirinden farklıdır. Saklama süresinde balığın sahip olduğu yağ miktarı önemli bir kriterdir.

İyi kalitedeki (taze) balıklar kurallara uygun olarak –35 ºC ile –40 ºC’de çabuk dondurulup paketlenerek, –20 ºC ile –30 ºC’lerde saklanırsa tüketicinin ayırt edebileceği bir fark olmaksızın 1 yıldan uzun süre saklanabilirler. Tazelik açısından bakacak olursanız 2 yıla kadar bozulmadan kalırlar. Ancak bu süre sonunda besleyici özelliklerinde ve lezzetinde mutlaka azalma meydana gelir.

Evlerde deepfreeze (derin dondurucu) içerisinde dondurduğunuz balıklar tazeliğini yitirmeden 1 yıldan fazla rahatlıkla durabilir. Ancak normal buzdolaplarının dondurucu bölmeleri derin dondurucular kadar soğutmazlar. Arada sırada buzluktan bir şeyler almak için de açıldığını varsayarsanız burada dondurduğunuz balıkları 6-9 ay içerisinde tüketmeniz tavsiye edilir.

Bilimsel verilere dayalı araştırmalardan çıkan sonuçlara göre ilk tazelik ve besleyici özelliklerini yağlı balıklar 3-4 ay, orta yağlı ve yağsız balıklar ise 6-7 aydan itibaren kaybetmeye başladıklarından bu sürelerde tüketilmesi önerilir. Yine de düşük derecelerde 1 yıl beklettiğiniz balık ilk günkü kadar olmasa da besleyici ve sağlıklıdır.

Dondurma Süresinin Kaliteye Etkisi Nedir?

Donmuş su ürünlerinin muhafaza süresi uzadıkça tekstür ve lezzet kaybı olmaktadır. Donmuş ürünlerde çok çeşitli faktörlere bağlı olarak etin süngerimsi ve lifli bir yapıya dönüştüğü tekstür bozulması ise, proteinlerin denatüre olarak su tutma kapasitelerinin azalmasından kaynaklanır. Kaliteli ürün elde etmek, donma hızının yeterince yüksek olmasına bağlıdır. Balıktaki suyun %80’inin buza dönüştüğü –1 ºC ile -5 ºC’ler arasındaki donma süresinin 2 saatten daha kısa sürede geçilmesi gerekmektedir. Dondurmanın hızı arttıkça hücrelerde ve hücreler arası boşluklarda oluşacak buz kristalleri çok daha küçük olacak ve üründeki dokusal hasar o oranda azalacaktır.

Dondurulmuş Balığın Besin Değeri Düşer mi?

Her balığın sahip olduğu protein ve yağ miktarı birbirinden farklı olmakla birlikte genel itibari ile balığın canlı ağırlığının %70-80’ini su, %17-20 protein, %2-10 oranını da yağlar oluşturur. Balık yağları ise %20-30 oranında doymuş yağ asitlerini, %70-80 oranında da doymamış yağ asitlerini içerir. Dondurulmuş balıklardaki besin  öğeleri bakımından ilgilendiğimiz bölüm omega-3 yağ asitleridir. Gökkuşağı cinsi alabalık üzerinde yapılan bir çalışmada alabalığın sahip olduğu omega-3 yağ asitleri değerleri 6.aya kadar bir değişim göstermezken 9. aydan itibaren bir miktar düşüşe geçmiştir. Daha yağlı balıklarda yağların oksidasyona uğraması sebebiyle ilk günkü tazelikleri ve besleyici özelliklerini kaybetmeden tüketmek için ilk 6 ayda tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

Uygun koşullarda (derin dondurucuda –20 ºC ile –30 ºC’lerde) saklanan balıklar 2 yıla kadar tazeliklerini kaybetmeden dayanabilir ve süre sonunda ilk günkü kadar olmasa da besleyici özelliklerini muhafaza edebilirler. Ancak araştırma sonuçlarında genel görüş dondurulmuş yağlı balıkların 6 ay içerisinde, yağsız balıkların ise 9-12 ay içerisinde tüketilmesini tavsiye etmektedir.

Paketleme Nasıl Olmalı?

Dondurma işleminde balığın oksijenle ve ışıkla teması mümkün olduğunca aza indirgenmeli. Özellikle yağlı balıklarda çoklu doymamış yağ asitlerinin oksijen ile teması neticesinde et renginin kararması ve hafif acılaşmasını önlemek amacıyla imkan varsa vakumlanmış olarak dondurulması tavsiye edilir.

Vakumlama imkanı yoksa folyo kağıdına, streç-buzdolabı poşetine sararak paketlenmeli.

Tazeliği ve Saklama Sürelerini Etkileyen Faktörler Neler?

Kullanılan dondurucunun tipine bağlı olarak kaç derecede muhafaza edildiği bu süreyi etkileyen en önemli faktördür. Evlerde kullanılan derin dondurucular -18 ºC – -25  ºC dereceleri arasında soğutma yaparken nofrost tipi buzdolaplarının dondurucu bölmeleri -18 ºC’ye kadar soğutma yaparlar. Sanayi tipi derin dondurucular ise -40ºC ila -85 ºC’ye kadar soğutma yapabilirler. Bu soğutma derecesi ne kadar düşükse taze kalma süresi o kadar uzar.

Balıkların saklama süresini etkileyen diğer bir faktör ise balığın yağ oranıdır. Çok yağlı ve zayıf dokuya sahip balıkların soğuk ve donmuş muhafaza ömürleri sınırlı olmaktadır. Bu muhafaza ömrü balığın cinsine, yağ oranına, tükettiği besinlere, hangi sularda yaşadığına, yakalanma mevsimine, büyüklüğüne göre değişkenlik gösterir.

Balıklarda bozulmanın en önemli kısmı balığın yağında oluşur. Bu değişimler özellikle acılaşma şeklinde olup yağlı balıklarda daha çok görülür. Dolayısı ile kalitenin muhafazası açısından yağlı balıkların saklama süresi yağsız balıklara daha kısadır.

Hangi Balıkları Ne Zaman Dondurabiliriz?

Yılın her zamanı aynı tazelikte ulaşamadığımız veya bazı balıklar sadece belirli dönemlerde avlandığı için dondurma gereği hissederiz. Bu durumda deniz balıklarını (çiftlik üretimi olmayan) dondurmak daha mantıklıdır. Örneğin çipura ve levrek gibi üretim balıkları yılın 12 ayı aynı tazelikte tüm balıkçılarda bulabilirsiniz. Kalkıp balık halinden toptan fiyatına ucuza aldım derseniz anlarım ama az miktarda çiftlik balığını 6 ay sonra yemek için buzluğa atmak çok da mantıklı görünmüyor.

Palamut, lüfer gibi belirli dönemlerde tezgahlarda görebileceğiniz balıkları dondurabilirsiniz. Kış aylarında makul fiyatlardan alıp dondurabilirsiniz. Palamut ve lüfer biraz yağlı balıklar oldukları için temizlemeden bütün olarak veya temizleyip yıkadıktan sonra hava ile teması kısa tutup güzelce paketleyin ve o şekilde dondurun.

Hamsi, sardalya, tekir, lidaki, istavrit, mercan, kefal gibi balıkları da bol ve ucuz olduğu dönemlerde dondurabilirsiniz.

SONUÇ VE TAVSİYELER:

Balık Nasıl Dondurulmalı? Nasıl Çözdürülmeli? Nelere Dikkat Edilmeli?

• Özellikle sıcak havalarda-ortamlarda çok bekletmeden temizleyin ve tuzlu ve soğuk suda yıkayın. Veya soğuk suda yıkadıktan sonra buzlu ve tuzlu suya batırıp 1-2 dk bekletip süzgüye alın.
• Bir süzgü içerisine alıp buzdolabında suyunun süzülmesini sağlayın. Bu şekilde ön soğutma işlemini de yapmış olursunuz. Tamamen kurulamak için de kağıt havlu kullanabilirsiniz.
• Hava ile temasını engellemek için imkanınız varsa vakumlayın.
• Vakumlama imkanınız yoksa buz ile temasta dokunun zarar görmemesi için folyo kağıdına sarın veya bir buzdolabı poşetine koyun. (Merak etmeyin folyo içerisindeki kanserojen maddeler ancak yüksek ısıda ortaya çıkar. Dondurma işlemlerinde folyo gayet güvenlidir. Ayrıca soğuk havanın iletimine yardımcı olur.)
• Balığın hücre içi sıvısının hücre dışına çıkmasını mümkün olduğunca aza indirgemek için hızlı bir şekilde dondurulması gerekir. Buzdolabında birkaç saat ön soğutma yaptıktan sonra dondurucuya alıp ayarlarından hızlı soğutmayı seçin.
• Eğer farklı zamanlarda balık donduruyorsanız hangi balığın ne zaman dondurulduğunu tayin edebilmek için üzerlerine etiket yapıştırın.
• Balıkları çözdürme işleminde önerilen yöntem hızlı bir şekilde çözdürmektir. Bu sayede bakteri oluşumu en aza indirgenir. Varsa mikrodalga ile çözdürebilirsiniz. Ayrıca enzim faaliyetleri yavaşladığı için buzdolabının normal bölümünde yavaş bir şekilde çözünmesi de tavsiye edilir. Su içerisinde çözecekseniz soğuk su içerisinde ve ete temas ettirmeden çözdürmelisiniz.
• Yapılan duyusal, fiziksel ve kimyasal testlerde bazı balık türlerinin uygun koşullarda 3 kez dondurulup çözündürme işleminden sonra hala tüketilebilir kritik seviyede bulunmasına rağmen tüm araştırmaların sonuç kısımlarında dondurulan deniz ürünlerinin bir kez çözdürülmesinden sonra mutlaka tüketilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
• Dondurulan deniz ürünlerini çözdürdükten sonra mutlaka tüketmelisiniz. Tekrar dondurmayın.

KAYNAKLAR:

• Balıkta Muhafaza süresinin Histamin Miktarına Etkisi – O. Cenap Tekinşen, Suzan Yalçın, Mustafa Nizamlıoğlu
• Buzdolabı Koşullarında Depolanan İstavrit Balığı (Trachurus trachurus, L. 1758)’nın Tazeliğinin ve Kimyasal Bileşiminin Belirlenmesi – Gülgün F. ŞENGÖR-İ.Ü – Su Ürünleri Fakültesi, Ufuk ÇELİK -E.Ü Su ürünleri Fakültesi, Sevilsen AKKUŞ-E.Ü Su ürünleri Fakültesi
• Doğada Avlanan ve Ağ Kafeslerde Yetiştirilen Çipura (Sparus Aurata., 1758) Balıklarının Dondurularak Muhafazası Üzerine Bir Araştırma – Şükran Çaklı – E.Ü Su ürünleri Fakültesi
• Dondurma ve Çözündürme İşleminin Balık Kalitesi Üzerine Etkisi –  Taçnur BAYGAR, Özkan ÖZDEN, Didem ÜÇOK – İstanbul Üniversitesi, Su ürünleri Fakültesi
• Farklı İşlemler Uygulanarak Dondurulan Palamut Balığında (Sarda sarda Bloch, 1793) Donmuş Depolama Süresince Oluşan Kalite Değişimleri –  Hülya TURAN, İbrahim ERKOYUNCU – Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sinop Su Ürünleri Fakültesi
• Fleto ve Bütün Olarak Dondurulmuş Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus mykiss W.) Muhafazası Süresince Yağ Asitleri Bileşimlerindeki Değişmelerin Araştırılması – Muhammet Dönmez, Osman Tatar Ege Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi
• Sardalya Balığının, [Sardina pilchardus (W.1792)] Soğukta Depolanması Sırasında Yağında Oluşan Değişimlerin İncelenmesi – Özkan ÖZDEN, Nalan GÖKOĞLU – İstanbul Üniversitesi, Su ürünleri Fakültesi
• Soğukta Depolama Yöntemlerinin Su Ürünleri Kalitesine Etkileri – Arzu BİNİCİ,Gülderen KURTKAYA
• Su İçerisinde Birden Fazla Kez Çözündürülen Levrek Balığı (Dicentrarchus Labrax)’nin Et Kalitesinde Meydana Gelen Değişimlerin Tespiti –  Taçnur BAYGAR, Yunus ALPARSLAN

Balıkların lezzeti yağ dengesi ile ilgilidir. Yukarıda saydığımız sebeplerle bazı aylarda balıklar bir miktar daha yağlandıklarından daha lezzetli olurlar. Ancak bu yağlı balıkların daha lezzetli olduğu anlamına gelmez her balığın kendine özgü bir yağlanma oranı vardır.

Aşağıda sizler için hazırlamış olduğumuz PDF dosyası veya Resim dosyası olarak indirebileceğiniz tablodan hangi balığın hangi ayda daha lezzetli olduğunu veya tüketilebilir olduğunu takip edebilirsiniz.

Tabloda balıkların yenebileceği zamanlar ve en lezzetli olduğu zamanlar diye iki kısım bulacaksınız. Bunların, toplumun büyük kesimi tarafından kabul görmüş, balıkların yağlanma oranlarına göre biçimlenmiş tavsiyeler olduğunu unutmayın. Tablodaki boş bölümlerdeki aylarda bu balıklar tüketilmez mi? Elbette tüketilebilir ancak diğer aylar bir nebze daha lezzetli olduğu için işaretlenmiştir.

Omega-3 yağ asitlerinden HUFA (çoklu doymamış yağ asitleri EPA ve DHA) sadece deniz ürünlerinde bulunmaktadır. Bu sebeple hangi mevsimde olursanız olun haftada en az 2 defa balık tüketin.

Ocak Ayında Hangi Balık Yenir?

Hamsinin tavası da ızgarası da çok lezzetli olur. Palamut, torik, istavrit, uskumru, kefal, kalkan da oldukça lezzetlidir.

Şubat Ayında Hangi Balık Yenir?

Hamsi hala oldukça lezzetlidir. Levrek, mezgit, kalkan ve toriği de es geçmeyin.

Mart Ayında Hangi Balık Yenir?

Kalkan, kefal, gümüş, mezgit, izmarit çok lezzetlidir. Soğuk havalar bitmeden lezzetli levrek, mercan, palamut, torik tüketmek için son zamanlar.

Nisan Ayında Hangi Balık Yenir?

Mezgitin en lezzetli zamanıdır. Kalkan, levrek, izmarit de çok lezzetlidir. Akya, barbun, tekir, uskumru yenilebilir.

Mayıs Ayında Hangi Balık Yenir?

Levrek, kalkan, mezgit, barbun lezzetlidir. Çipura, tekir, uskumru tüketilebilir.

Haziran Ayında Hangi Balık Yenir?

Sardalya, orkinos, trança oldukça lezzetlidir. Çipura, levrek, lüfer de tüketilebilir.

Temmuz Ayında Hangi Balık Yenir?

Izgarada sardalya yapmak isteyenler kaçırmasın. Zira sardalyanın en lezzetli zamanıdır. Çipura, orkinos ve palamut da lezzetlidir.

Ağustos Ayında Hangi Balık Yenir?

Lüfer, barbun, çipura, palamut ve sardalya çok lezzetlidir.

Eylül Ayında Hangi Balık Yenir?

Sezon açıldı. Palamut yemeden olmaz. Sardalya, çipura, lüfer, barbun, tekir çok lezzetlidir.

Ekim Ayında Hangi Balık Yenir?

Levrek, barbun, palamut, torik, uskumru, kılıç, sardalya çok lezzetlidir.

Kasım Ayında Hangi Balık Yenir?

Mutlaka uskumru yiyin. Hamsi, palamut, torik, kefal, levrek, mercan, barbunu da afiyetle yiyebilirsiniz.

Aralık Ayında Hangi Balık Yenir?

Hamsi olmadan olmaz. İstavrit, kefal, palamut, torik, uskumru harikadır. Levrek, mercan ve çipura yiyebilirsiniz.

Balık Takvimini PDF dosyası olarak BURADAN indirebilirsiniz.

Doğal deniz çipurası ile çiftlik çipurası arasında görünüm ve lezzet açısından farklılıklar olduğu gibi fiyat bakımından da farklılıklar vardır. Deniz ve çiftlik çipurası arasındaki farkları detaylı bir şekilde öğrenmek isterseniz “Deniz Çipurası ve Çiftlik Çipurası Arasındaki Farklar” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ayrıca bu ikisi arasında hangisi tercih edilmeli diye endişe ediyorsanız “Deniz Balığı mı Çiftlik Balığı mı?” başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Kısaca belirtmek gerekirse deniz çipurası deniz ortamında doğal biçimde büyüyen balıktır. Ağ veya olta ile yakalanır. Az yakalandığından ve doğal beslendiğinden fiyatı da yüksektir ve ebatına göre çiftlik çipurasının yaklaşık 2-3 katıdır.

Çiftlik çipurası deniz içerisinde kafeslerde yetişen ve kıyıda toprak içerisindeki havuzlarda yetişenler olmak üzere iki gruba ayrılır. Kafes içerisinde yetiştirilenlere hazır yem verilirken toprak havuz diye tabir edilenlere canlı yem verilir. Bu sayede toprak havuz çipurası görüntü ve lezzet olarak doğal deniz çipurasına oldukça benzer.

Balık marketlerde ve balıkçılarda satılan deniz çipuralarının büyük bir kısmı toprak havuz olmakla birlikte bazen doğal deniz çipurası da satılabilmektedir. Ancak bu ikisi arasındaki farkı net olarak anlayamayabilirsiniz. Zira toprak havuzlarda yetiştirilen balıklara verilen canlı yemler doğal beslenen balığa oldukça yakındır. Canlı yemlerle beslenen balıklar hiç aç bırakılmazlar bu sebeple daha etine dolgun ve yağlı olurlar. Üstelik lezzet açısından da doğal deniz balığına çok yakın hatta daha lezzetli oldukları söylenebilir. Her ne kadar doğal deniz balığından daha lezzetli olabilse de neticede yetiştirme ürün olduğundan deniz balığından daha ucuza satılır.

Çiftlik balıkları arasında yine uygun fiyata satılan ve defolu diye tabir edilen bir çeşit vardır. Bu farklılık balığın kafeslerde sıkışması sebebiyle yapısal bozukluğundan kaynaklanır. Balığın omurunda meydana gelen bu yapısal değişiklik neticesinde sadece görüntü olarak farklılık oluşur. Defolu diye tabir edilen balıklarla normal görünümdekiler arasında görüntü haricinde hiçbir fark yoktur. Balıkların büyüme evresinde kafeslerde sıkışmalarından kaynaklanan bir yapısal bozukluktan ibaret olup sağlık açısından diğer balıklardan hiçbir farkı yoktur.

Çipura fiyatı ebata göre de değişmektedir. Orta boylar daha pahalı olurken ufak boylar ve bazen çok iri boylar daha hesaplı olurlar. Orta boy diye tabir ettiğimiz ebatlar 300-400 gr ağırlığındadır ve porsiyonluk diye nitelendirilirler. Daha ufakları ise 200-300 gr olarak satılırlar.

Özetlersek piyasada satılan çipura çeşitleri şunlardır:

• Doğal Deniz Çipurası
• Çiftlik Çipurası
  • Toprak Havuz Çipurası
  • Normal Çiftlik Çipurası (Kafes)
  • Defolu Çipura (Kafes)

Peki Çipura Fiyatı Nedir? OCAK 2024

Bölgeden bölgeye her balıkçıda ve markette farklı fiyatlardan satılmakla birlikte genel olarak aşağıdaki fiyatlarla satılmaktadırlar:

Örneğin İzmir’de OCAK 2024 döneminde Yerel Bir Balık Markette fiyat aralıkları şöyledir:

Doğal Deniz Çipurası:

Olta veya ağ ile az miktarda yakalandığından her yakalayıcı kendi fiyatını belirleyebilir. Bu sebeple net bir rakam vermek yanlış olur. Ancak karşılaştığımız fiyatlar ebatına göre 370-500 TL arası değişmektedir.

Toprak Havuz Çipurası:

Genellikle orta boy porsiyonluk (300-400 gr) olarak piyasaya sürülmekle 400-600 gr olanları da tezgahlarda bulabilirsiniz. Ebatına göre fiyatı 280-320 TL arası değişmektedir.

Çiftlik Çipurası:

300-400 gr: 170-215 TL

400-600 gr: 190-230 TL arasında satılmaktadır.

Defolu çiftlik çipurası:

150-175 TL arası satılmaktadır.

Migros Marketlerdeki Çipura Fiyatları (OCAK 2024):

Çiftlik (yetiştirme):

300-400 gr: 195,90 TL

400-600 gr: 229,90 TL

600-800 gr: 289,90 TL

Carrefour SA Marketlerdeki Çipura Fiyatları (AĞUSTOS 2022):

Çiftlik (yetiştirme):

300-400 gr: 229,99 TL

400-600 gr: 239,99 TL

600-800 gr: 249,99 TL

Özdilek Marketlerdeki Çipura Fiyatları (AĞUSTOS 2022):

Çiftlik (yetiştirme):

300-400 gr: 219,90 TL

400-600 gr: 239,90 TL

600-800 gr: 249,90 TL

Metro Toptancı Marketlerdeki Çipura Fiyatları (AĞUSTOS 2022):

Çiftlik (yetiştirme):

300-400 gr: 199,00 TL (Premium Serisi)

400-600 gr: 215,00 TL (Premium Serisi)

600-800 gr: 219,00 TL (Premium Serisi)

Sizler de katkıda bulunmak ister misiniz?

Sizler de yaşadığınız bölgedeki yerel balıkçılar veya zincir marketlerdeki çipura fiyatlarını aşağıdaki yorum bölümünden paylaşırsanız çok daha kapsamlı bir liste ortaya koyabiliriz.

Balıkçıdan alırken veya restaurantta sipariş verirken çipurayı tercih edenlerin en çok sorduğu ve merak ettiği konu bu olsa gerek. Önce bu iki farklı kavramın ne anlama geldiğine bakalım.

Halk arasında çupra diye isimlendirilen Çipura Ege ve Akdeniz balığıdır. Doğal ortamda bulunabileceği gibi deniz içerisinde kafeslerde yetiştirmeciliği de yapılmaktadır.

Çiftlik çipurasının da kendi içerisinde iki farklı biçimi vardır. Bir tanesi deniz içerisinde kafeslerde hazır yem ile yetiştirilirken diğeri kıyılarda toprak havuz diye tabir edilen havuzlar içerisinde daha doğal yemlerle yetiştirilirler.

Hangisini tercih etmeliyiz diye soracak olursanız “Deniz Balığı mı Çiftlik Balığı mı?” başlıklı yazımızda yedikleri yemlerin cinsine ve hangi bölgelerde avlanan deniz çipuralarının lezzet ve temizlik açısından neye göre değiştiğine detaylı bir şekilde değindik.

Ayrıca fiyat konusunda neye göre değiştiği, hangi balıkçıda veya market zincirde hangi fiyattan satıldığını öğrenmek için “Çipura Fiyatları Nedir? Neye Göre Değişir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Peki balıkçıya gittiniz. Tezgahta ebatları ve fiyatları farklı olarak birkaç çeşit çipura gördünüz. Hangisi deniz çipurası hangisi çiftlik çipurası nasıl anlarsınız? Dilerseniz bu konuya maddeler eşliğinde değinelim.

Çiftlik Çipurası (Deniz İçerisinde Kafes Yetiştirmeciliği)

Rengi deniz balığının ki gibi açık ve beyaz olmaz. Siyah renkler daha baskındır ve koyudur.

Pulları az, küçük ve yumuşaktır. Tırnağınızla bile kolaylıkla pulları sıyırabilirsiniz.

Besin konusunda sıkıntı yaşamadığından beden ve karnı şiş olur. Yağlı olur (ki bu lezzet açısından olumludur) ayrıca karnında bazen yem olduğundan yumuşak olur.

Kafa yapısı bedenine göre orantısız büyüktür.

[ad id=’959′]

Kuyruk ve yüzgeçler deniz çipurası gibi belirgin, geniş ve sivri değildir.

Yanağında olması gereken pembeliğin yerine (eskiler bundan dolayı çipuraya alyanak derlermiş) sarıya yakın veya belli belirsiz turuncu rengi olabilir. Ama çoğunlukla siyahtır.

Doğal yosun ve deniz kokusu belirgin değildir.

Deforme diye satılan cinslerinde beden yapısında bir uyum olmaz bel ve omurga eğri büğrü olur. (Bunun sağlığa olumsuz bir etkisi yoktur.)

Doğal Deniz Çipurası

Rengi berrak ve canlı bir renk olup beyaz açık parlaktır. Çiftlik balığı ile yanyana koyduğunuzda bariz bir fark vardır.

Pulları belirgin, büyük ve serttir.

Karın bölgeleri daha serttir. Doğal ortamda her an beslenemediğinden yağ oranı daha azdır.

Lidaki diye isimlendirilen ufak boy dahil olmak üzere yanaklarında pembelik/kırmızılık görünür. Leke halinde solungacında görülür.

Doğal yosun ve deniz kokusunu rahatlıkla hissedebilirsiniz.

Vücudu, bedeni ve kafa büyüklüğü muntazamdır.

Kuyruk genişliği bakar bakmaz farkedilir. Yüzgeçler belirgin ve sivridir.

Toprak Havuz Çipurası (Toprak Havuzlarda Yetiştirme)

Toprak havuz çipurası görünüm, renk ve lezzet olarak doğal deniz çipurası ile hemen hemen aynıdır.

Tezgahlarda satılanların doğal deniz mi yoksa toprak havuz mu olduğunu ebatlarına bakarak anlayabilmeniz mümkün. Eğer hepsi standart bir ebata sahipse muhtemelen toprak havuzdur.

Düşünsenize denizde olta veya ağ ile de olsa yakalanan balıkların hepsinin aynı ebatta olma ihtimali ne kadar yüksektir?