Bakınız: Çocuğunuza balığı nasıl sevdirebilirsiniz?

Doğada anne sütü haricinde sadece balıkta bulunan omega-3 yağ asitleri özellikle gelişim dönemlerinde çocukların bedensel ve zihinsel gelişimleri için olmazsa olmazlardandır. Bu sebeple balık yemeyi reddeden, balığı sevmeyen çocuklara doktorlar tarafından balık yağı veya omega-3 kapsülleri verilmektedir. Tabii ki doğal beslenmenin önemini kavrayan ve buna göre yaşayan anne babalar bu tür omega-3 destekleri yerine balık yedirmeyi tercih ederler.

Balık sever bir anne baba olarak bebeğimizin balık yememesi durumuyla karşılaşınca ilk aşamada oldukça üzüldük (Hele beni düşünün :/ ) Her türden balığı ızgarada, fırında, buharda vb. farklı pişirme yöntemleri ile denesek de ilk başlarda yedirmekte başarılı olamamıştık. Balık denemelerinin ilk haftalarında bulduğumuz bu yöntem sayesinde fark ettirmeden olsa balık yedirebilmeyi başardık.

Aslında yöntem oldukça basit: balık aromasını soğan ve sarımsak kullanarak baskılamak ve çorba içerisinde sunmak. Çorba konusunda dilerseniz sebze çorbası da hazırlayabilirsiniz. Oğlumuz tarhana çorbasını çok sevdiği için biz de tarhana çorbası içerisinde balık verdik ve gayet de güzel yedi. Hala haftada 2 gün farklı balıklar pişirip yedirmeye çalışıyoruz. Baktık yemiyor hemen tarhana çorbası içerisine ilave edip oradan yedirmeye devam ediyoruz.

Tarhana çorbasına gelince her yörenin kendine ait bir tarifi olsa da ana malzemeleri genel olarak un, yoğurt, soğan, domates, kırmızı biber, yeşil biber, nane, tuz ve baharattan oluşur. Anne usulü içerisinde yok yok denir ya o hesap! Bir dönem beslenme sorunu yaşadığımızda doktorumuz tarhana çorbası içsin başka bir şeye gerek yok demişti. Düşünün bu denli besleyici bir çorba içerisine bir de balık girdi mi başka da bir şeye ihtiyaç duymazsınız.

Tariften bahsedelim: Beyaz etli olup baskın bir kokuya sahip olmadığı ve kılçık konusunda sorun yaşamamak için levrek veya çipura kullanıyoruz. Ama dilerseniz sardalya, hamsi, somon, uskumru gibi omega-3 yönünden daha zengin balıkları da kullanabilirsiniz. Fırında yağlı kağıtta sade bir şekilde balığı pişirdikten sonra etini ayırıyoruz. Burada biraz ince çalışmanız gerekli. Ardından soğan ve sarımsağı kavurup balığı ilave ediyoruz. Ilık su ilave edip önceden ıslatmış olduğumuz tarhanayı katıp kaynayana dek karıştırıyoruz. Her yörenin bir tarhana çorbası pişirme yöntemi vardır. Bildiğiniz yöntemle pişirmeye devam edin. Sadece en başta pişmiş balığı, soğan ve sarımsak ile kavurup katın yeterli. Dilerseniz pişmiş tarhana içerisine de katabilirsiniz.

Yazdir

Çocuklar İçin Balıklı Tarhana Çorbası

Bebekler ve çocuklar için balıklı tarhana çorbası

Kategori Çorba

Etiket Çipura, Çorba Tarifi, Fırın Tarifi, Levrek, Somon Balığı

Hazırlama Süresi 5 dakika dakika

Pişirme Süresi 30 dakika dakika

Toplam Süre 35 dakika dakika

Porsiyon 2 Kişilik

Yazar Balıkçı

Malzemeler

• 1 Adet Levrek
• 1 Adet Soğan (rendelenmiş)
• 3 Diş Sarımsak (rendelenmiş veya dövülmüş)
• 3 Yemek Kaşığı Tarhana
• 2 Yemek Kaşığı Zeytinyağı
• Su
• Tuz

Talimatlar

• Levrek veya çipura hangi balığı kullanacaksanız hafif tuzladıktan sonra yağlı kağıda sarıp önceden ısıtmış olduğunuz fırında 200 derecede 25 dk kadar pişirin.
• Balık piştikten sonra kılçıklarını ayırın. Bu aşamada dikkatli olmanızı tavsiye ederim zira balığın yan çizgi hizasında et içerisinde ufak kılçıklar da mevcut. Onlara dikkat ederek yeterli miktarda eti bir kenara ayırın. Bir çatal yardımı ile iyice tiftikleyin.
• Çorba tenceresinde 2 yemek kaşığı zeytinyağında soğan ve sarımsakları kavurup balıkları ilave edin. Birkaç tur karıştırdıktan sonra ılık su ve daha önce ıslatmış olduğunuz tarhanayı ilave edip kaynamaya başlayıncaya kadar karıştırın.
• Az miktarda tuz ilave edip 1-2 dk daha kaynadıktan sonra ocağı kapatabilirsiniz. Omega-3 depolu bol vitaminli balıklı tarhana çorbanız bebeğiniz için hazır 🙂

Bu sebeple balık, özellikle bebekler için son derecede faydalı ve önemli gıdalar arasındadır. Katı gıdaya geçen bebeklerine farklı tatları öğreten annelerin en merak ettiği konulardan biri hangi gıdaların hangi aydan itibaren nasıl verilebileceğidir. Bu süreçte balık, üzerinde en çok durulan ve merak edilen gıdalardandır.

Dünya genelinde tıp doktorları anne sütü ile beslenen bebeklerde aylık kilo alımı 400-500 gr kadar (bazı durumlarda 300 grama kadar) devam ettiği müddetçe katı gıdaya geçilmemesini tavsiye etmektedirler. Anne sütünün mucizelerinden biri de  içerisinde omega-3 yağ asitlerinin bulunmasıdır. Bu sebeple bebeğinize balık vermeye başlamadan önce doktorunuza danışmanızı tavsiye ederiz.

Doktorların ve beslenme uzmanların tavsiyesi doğrultusunda kendi deneyimlerimizden yola çıkarak bebeğine balık vermeye başlayan ebeveynlere rehberlik etmesi için bir yazı hazırladık. Bu rehber içerisinde eksik kaldığını düşündüğünüz, yer almasını istediğiniz, merak ettiğiniz konu olursa lütfen yorum bölüme yazın. En kısa sürede cevap vermeye çalışacağız.

Bebeğimin Balığa İhtiyacı Var mı?

Besinler arasında sadece deniz ürünlerinde bulunan omega-3 yağ asitleri (EPA, DHA) bir de sadece anne sütünde bulunmakta. Vücudunuz kendiniz için omega-3 üretemediğinden mutlaka dışardan almalısınız ama anne sütü ile bebeğiniz için omega-3 yağ asidi üretebiliyorsunuz. Bu yüzden anne sütü doğadaki en mucizevi besinlerden biri.

Bebeğiniz büyümeye başlarken hücrelerinin optimum seviyede çalışması için gerekli olan omega-3 yağ asitlerine olan ihtiyacı artar. Ancak buna karşılık ek besinlere geçtiği için anne sütü tüketimi azalır. Sizin de günlük üretebildiğiniz süt miktarı azalır. Bu açığı balıklardan kapatması gerekir.

Bebeğime kaçıncı aydan itibaren balık vermeye başlayabilirim-başlamalıyım?

Katı gıdaya geçişte en önemli husus alerjen olup olmamasıdır. Süt, yumurta, yer fıstığı, soya, buğday, ağaç fıstıkları (ceviz, badem, Antep fıstığı, vs), balık ve kabuklu deniz hayvanları temel alerjen gıdalardandır.

Ek gıda vermeye başladıysanız ve bebeğinizin balıklara alerjisi yoksa başlayabilirsiniz.

Öncelikle her bebeğin gelişimine, alerjik özelliklerine ve doktorunuzun tavsiyesine göre karar verilmelisiniz. Bizim bebeğimizin 7. ayda kilo alımı yavaşladı, ek gıdalara geçiş yaptık. Bu aşamada doktorumuz 7. ayda artık balık yedirmeye başlamamızı önerdi.

Midye, karides gibi kabuklular ise alerjen gıdalar arasında olduğundan 1 yaşından sonra verilmesi daha uygun olur.

Bebeğime Balık Verirken Nelere Dikkat Etmeliyim?

En önemlisi balığın taze olduğundan emin olun. Bayat balık yetişkinler için dahi tehlikelidir. “Balığın tazeliği nasıl anlaşılır” başlıklı yazımızı okumanızı tavsiye ederim.

Kılçıklarını iyice temizlediğinizden emin olun.

Her balığın pişme süresi birbirinden farklıdır. Bunu dikkate alarak balığın iyi pişmiş olmasına dikkat edin.

Cıva seviyesi yüksek olan dip balıkları ve avcı balıklardan uzak durun. (Aşağıda hangi balıklar olduğu yazıyor.)

Anne sütü alan bebekler balık yiyebilir mi? Süt aldığı için zehirlenme tehlikesi var mı?

Gönül rahatlığı ile verebilirsiniz. Balık ve süt aynı anda bile verilebilir. Balığın süt ürünleri ile tüketilmesinin hiç bir sakıncası yoktur. Eğer balık zehirleyecek boyutta bayatsa tek başına yetişkinler için bile sakıncalıdır. Kaldı ki anne sütü bir şifa kaynağıdır.

Bebeğim aynı gün balık ve yoğurt yiyebilir mi? Balık yedikten ne kadar sonra yoğurt yiyebilir?

Balık ile yoğurt aynda dahi verilebilir. Bu, toplumda yanlış bilinen bir şeydir. Balıkların süt ürünleri ile birlikte tüketilmesinin hiç bir sakıncası yoktur. Önemli olan balığın taze olmasıdır. Ben şahsen çocukluğumdan beri balığı yanında yoğurt tüketmeyi severim. Bebeğimize de balığı doğrudan verirken yanında farklı bir tat olması açısından yoğurt veriyoruz. Ancak verdiğiniz balığın taze olduğundan kesinlikle emin olun. “Balıkla Birlikte Yoğurt Yemek Zehirler Mi?” başlıklı yazımızda bu konuya değindik.

Kaçıncı ayda hangi balık verilebilir?

İlk aylarda bebeğinizin bu tada alışabilmesi için beyaz etli ve az yağlı balıkları tercih etmenizi tavsiye ederim.

Tattırma evresinde alabalık, çipura, levrek gibi beyaz etli balıklarla başlayıp ilerleyen aylarda omega-3 yağ asidi bakımından daha zengin olan somon balığı, sardalya, hamsi, uskumru, lüfer gibi balıklara geçiş yapabilirsiniz. Ancak bunu yaparken bebeğinizi gözlemleyin. Yağlı balıklara karşı isteksizliği oluşursa sevdiği balığı vermeye devam edin. Unutmayın bazıları omega-3 yağ asidi bakımından daha zengin olsa da balıkların hepsi birer omega-3 kaynağıdır. Yeter ki bebeğiniz balığı sevsin.

Bu arada Somon balığı, palamut, uskumru gibi yağlı balıkları doğrudan yedirecekseniz damak tadına alışması için 1 yaşından itibaren verilmeli dense de eğer sevdiyse 7-8. aydan itibaren dahi verebilirsiniz.

Bu konuda size tavsiyemiz İngilizce açılımı Baby Led Weaning olan BLW yöntemini uygulamaya çalışmanızdır. Kısaca BLW, bebeğin ek gıdayla tanışması ile başlayan, kendi kendine yemeyi öğrenmesini ve kademeli olarak sütten kesilmesini sağlayan bir süreçtir. BLW ile ilgili daha detaylı bilgiyi BLW-Türkiye sayfasından edinebilirsiniz. Buradaki mantık ilk tadım zamanlarında 3 gün kuralına göre balığı bütün halde bebeğinize sunmaktır. Bütün halde derken tabii ki kılçıkları alınmış bir balıktan bahsediyorum. 3 gün kuralının amacı alerjisi olup olmadığını anlama, bütün halde vermenizin mantığı ise balığı tanıması içindir.

Biz bebeğimize ilk etapta alabalık vererek başladık. Fırında pişirip ufak ufak tattırdık. Şimdi levrek, çipura, uskumru, palamut ve sardalyayı kılçıklarını ayırıp veriyor, Somon balığını ise arada bir çorbalarına katıyoruz. 8. ay civarında henüz somon balığı ona biraz yağlı geldiğinden biraz daha büyüdükten sonra somon balığını ızgarada veya buharda pişirip doğrudan yedirmeyi düşünüyoruz.

Hangi balıkta neye dikkat etmelisiniz?

Sardalya ve hamsi omega-3 yönünden zengin, cıva seviyesi düşük, doğal beslenen deniz balıkları olduğu için tüketilmesi tavsiye edilen balıklardır. Ancak fileto çıkarılsa dahi küçük kılçıklar geride kalabilir. Kılçıkları tamamen temizlediğinize emin olun.

Gopez, istavrit, lidaki, mercan, barbun, kolyoz, mırmır, melanur gibi balıkların da kılçıklı balıklardır. Bebeğinize verirken kılçığını tamamen temizlediğinizden emin olun.

Somon, uskumru, lüfer gibi yağlı balıkları bebeğinizin damak tadına göre hazırlayın. Eğer ilk aşamalardaysanız çorbasını yapabilir, farklı sebzelelerle hazırlanmış çorbaya katabilirsiniz.

Lüfer omega-3 açısında zengin bir balık olup maalesef pahalı bir balıktır. Pahalı olmasının sebebi ise lüferin yavrusu olan çinekopların üreme dönemine gelmeden avlanmasıdır. Tezgahlarda çinekop ucuza satılmakta bu da arz-talebi artırarak lüferin neslinin yok olmasına sebep olmaktadır. Eğer bebeğinizi düşünüyorsanız büyüdüğünde lüfer gibi bir lezzetten mahrum kalmaması için biraz duyarlı olup çinekop almayın, yemeyin. Bu konuda “Lüfere Hasret Kalmayalım” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ne kadar balık verilmeli

İlk tadım aşamasında 1-2 çay kaşığı kadar balık verebilirsiniz.

Tadım sürecinden sonra ise 7-8. aydan itibaren kibrit kutusu veya ızgara köfte büyüklüğünde tüketebilir.

Biraz daha büyüdükçe miktarı artırabilirsiniz. Eğer cıva seviyesi yüksek bir balık değilse korkmadan dilediğiniz kadar yedirebilirsiniz.

Bebekler İçin Balığı Nasıl Pişirmeli?

Buharda, fırında, Izgarada ya da buğulama şeklinde yapılması en sağlıklı yöntemdir.

Kızartarak pişirilen balıklarda doymuş yağ oranı arttığından bebekler ve çocuklar için kızartma önerilmez. (Aslına bakılırsa yetişkinlerde de önerilmez.)

Suda haşlayıp çorba şeklinde verebilirsiniz. İçerisine çeşitli sebzeler koyarak tatlandırabilirsiniz.

Biz bu aylarda ızgarada ve fırında pişirerek veriyoruz. Somon balığını ise haşlayıp çorbaya katıyoruz.

Hangi balıklardan uzak durmak gerekir?

Cıva seviyesinin yüksek olduğu ve avcı balıklardan uzak durmak gerekir.

Ülkemizde bulunan balıklardan kılıç balığı ve köpek balığı cıva seviyesi yüksek olan balıklardandır. Köpek balığı temizlendikten sonra maalesef bazı balık marketlerde ve balıkçılarda yayın balığı, et balığı gibi isimlerle satılmaktadır. Bu konuda dikkatli olmanızı tavsiye ederim.

Avcı balık diye bahsedilen diğer balıkları yiyerek devamlı büyüme gösteren, tezgahlarda kendi türlerine göre daha çok büyümüş balıklardır. Avladıkları balıkların bünyesindeki ağır metaller de kendisinde kalır. Tezgahtan balık seçerken bu yüzden en irisi yerine daha ufağını seçmenizi tavsiye ederim.

Ağır metallar deniz dibinde yer aldığı için dip balıkları da tavsiye edilmezler.

Dil balığı dip balığı olarak tavsiye edilmese de temiz ve kumlu bölgelerde yaşadığı için kirlenmelere daha az maruz kalmaktadır. Ancak omega-3 yağ asitleri yönünden en fakir balıklardan biridir. Burada önemli olan bebeğinize sağlıklı ve mümkün olduğunca omega-3 yağ asitleri yönünden zengin besin yedirmektir. O sebeple dil balığı yerine omega-3 yağ asitleri yönünden daha zengin balıkları seçmenizi tavsiye ederim.

Bebeğime Çiftlik Somonu Yedirebilir miyim?

Doğal Somon balıkları omega-3 yağ asitleri yönünden en zengin balıktır. Öyle ki somon balığı ile omega-3 kelimeleri neredeyse özdeşleşmiştir. Ancak doğal somon balığına ulaşmak neredeyse imkansızdır. Bunun yerine Norveç fiyortlarında üretilen çiftlik somonlarını heme her balıkçıda bulabilirsiniz. Çiftlik somonu olması gözünüzü korkutmasın. Norveç somon çiftliklerinde balık yemlerinin yaklaşık %70 civarını bitkisel ürünler oluştururken geri kalanını balık unları, balık sakatatları ve balık yağları oluşturmaktadır.

-1992 yılından itibaren Norveç balık çiftliklerinde antibiyotik kullanımı azaltılmaya başlanmış, günümüzde ise özel bir aşılama yöntemi ile antibiyotik kullanımı bırakılmıştır. Yem içeriğindeki balık ürünleri ile de omega-3 seviyesi doğal somon kadar olmasa da diğer balıklardan yine de zengindir.

-Dünyada sürdürebilir ve sağlıklı balık üretimi denince ilk akla gelen Norveçtir. Çiftlikler NIFES – Bağımsız Ulusal Beslenme ve Deniz Ürünleri Ensititüsü gibi kuruluşlar tarafından devamlı kontrol edilmektedir. Öyle ki ülkemizdeki balık çiftliklerinden kat be kat daha güvenli ve sağlıklı bir ortamda üretim gerçekleşmektedir. CNNTürk ekranlarında yayınlanan Yeşil Doğa programında Güven İslamoğlu, Norveç somon çiftliklerine giderek incelemelerde bulunmuş aklımızdaki soru işaretlerini gidermiştir.

Sonuç olarak gönül rahatlığı ile tüketebilir, bebeğinize de yedirebilirsiniz.

En Sağlıklısı Deniz Balığı mı?

Bir çok anne baba bebeğine balık alırken tezgahtaki deniz balıklarına yönelirler. Burada birkaç uyarıda bulunmak istiyorum. Önce deniz balığı ve çiftlik balığı arasındaki farklı tam olarak anlamak gerekiyor. Deniz balığı diye tabir edilen doğal ortamda doğal yemlerle beslenen, ağ veya olta ile tutulup tezgaha sunulan balıktır. Çiftlik balığı da deniz balığıdır ancak kafesler içerisinde suni yem ile beslenirler. Toprak havuz balıklar ise deniz kıyılarında toprağı kazarak oluşturulan havuzlar içerisinde daha doğal yemlerle beslenen balıklardır.

Normal şartlarda temiz ve doğal deniz ortamında yaşayan balıklar tabii ki sağlıklı olandır diyebiliriz ancak maalesef artık bu konuya da şüpheyle yaklaşmakta fayda var.

Sanayi atıkları, petrol sızıntıları gibi birçok nedenle denizlerimizdeki cıva, arsenik gibi ağır metallarin ve kimyasalların miktarı ciddi oranda arttı. Tezgahtan aldımız deniz balığının hangi sularda tutulduğunu biliyor muyuz? Dip balığı ve avcı balık olması cıva miktarını etkileyen en önemli etmenler olsa da kirli sularda yaşayan balıklarda bu tür ağır metallerin oranı da bir hayli fazla olabilir.

Balık çiftlikleri ise bu tür ağır metal kirlenmelerine uzak olan bölgelere kurulurlar. Ancak çiftlik balığında kullanılan yemlerin içeriği her zaman tartışma konusu olmuştur. Antibiyotik kullanılıp kullanılmadığı bu konudaki en önemli soru işaretidir. Son yıllarda tüketicilerin bu hassassiyetini önemseyen büyük balık üreticileri, kullanılan bazı aşılama yöntemleri ile bu tür antibiyotik kullanımına son vermişlerdir. Ancak maalesef bazı ufak çaplı balık üreticileri balıkları hastalıklardan koruyabilmek için hala antibiyotik kullanmaya devam edebilmekteler.

Çiftlik balıklarına verilen yem içeriğinde yer alan besleyici ögeler ve omega-3 yağ asitleri deniz balıklarının daha yağlı olmasını dolayısı ile daha lezzetli olmasını sağlamaktadırlar. Kimi uzmanlar deniz balıklarının taşıdığı risk faktörlerini göz önünde bulundurarak çiftlik balıklarının daha sağlıklı olduğunu savunmaktadırlar.

Bu konuda evet şu balığı almalısınız demek mümkün değil. Deniz balığı alacaksanız, balığın türüne, nereden tutulduğuna bakarak; çiftlik balıklarında ise hangi üretici firma tarafından üretildiğine ve yem içeriğine bakarak karar vermekte fayda var. Yardımcı olması açısından”Deniz Balığı mı, Çiftlik Balığı mı” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Bebeğime Çiftlik Çipurası ve Levreği Yedirebilir miyim?

Öncelikle belirtmem gerekir ki bu konuda kesin şöyledir veya kesin böyledir diye bir yargıda bulunmak pek mümkün değil. Bazı çiftlik balıkları deniz balıklarından daha sağlıklı olabiliyorlar. Deniz balığının cinsi, hangi sularda yaşadığı, büyüklüğü, çiftlik balığının cinsi, nerede yetiştiği, hangi firma tarafından hangi yemlerle beslendiği, yem içeriği gibi bir çok kriter bu kararı vermenizde etken.

Ülkemizde her çiftliğin yem içeriği farklı olsa da artık tüketicinin bilinçlenmesi neticesinde özel aşılama yöntemleri kullanılarak antibiyotik kullanımı tamamen bırakılıyor ya da minimum seviyeye indiriliyor.
Ben şahsen bilindik markalar tarafından üretilen çiftlik balıklarını alıyorum. En azından kullandıkları yem konusunda için rahat. Deniz balığına nazaran daha yağlı olduğundan daha lezzetli. Ama bebeğim henüz küçük olduğu için sardalya, somon gibi balıkları yedirmeye çalışıyorum. Çünkü somon balığı ve sardalyanın omega-3 seviyeleri çipura ve levreğe nazaran daha yüksek. Yukarıda belirttiğim gibi bu konuda son karar sizin.

Gerçekten Deniz Balığı mı?

Ülkemizde çipura, levrek, mercan, granyoz (kaya levreği) ve hatta kupez (gopez) gibi balıkların üretimleri yapılmakta olup maalesef bazı balıkçılar çiftlik balıklarını doğal deniz balığı diye satabilmektedir. Etiketine “Deniz” yazıp fiyatı da artırdı mı birçok tüketiciyi kolaylıkla yanıltabilmektedirler. Bazı ebeveynler sırf daha sağlıklı olsun diye bebeklerine, çocuklarına deniz balığı almak isterken maalesef böyle bir tuzağa düşebiliyorlar. “Deniz Çipurası ve Çiftlik Çipurası Arasındaki Farklar” başlıklı yazımızda ikisi arasındaki farklara değindik. En sevdiğiniz varlığın sağlığını düşünerek satın aldığınız balığın gerçekten deniz balığı olup olmadığını anlamak için bu yazımızı okumanızı tavsiye ederim.

Bebeğime Konserve balık verebilir miyim?

Bebeğiniz ve çocuğunuz için konserve balık yerine taze balığı tercih edin. Kendi evinizde pişirdiğiniz, işlenmemiş balık en sağlıklısıdır. Biz arada bir kendimiz için ton balıklı makarna veya salata yapıyoruz. Ama bebeğimize her zaman taze, işlemden geçmemiş balık veriyoruz.

Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre sezaryan ile doğumun en yüksek olduğu 5 ülkeden biriyiz. Yapılan çalışmalara göre sezaryan doğumların sakıncalarından biri de sezaryan ile doğan bebeklerde alerjen olma riskinin 5 kat daha fazla olduğudur.

Amerikan Alerji Derneği’nin yıllık konferanslarının birinde Henry Ford Hastanesinde yapılan bir çalışmaya göre alerji ve sezaryen doğum arasındaki ilişkiyi incelemişler. Çalışma süresince 2003-2007 tarihleri arasında doğan 1.258 yenidoğan 1 aylık, 6 aylık, 1 yaşında ve 2 yaşında olmak üzere 4 kere incelenmiştir. Sezaryan ve normal doğum olan bebeklerin alerji ile ilişkili olan IGE (kanda bakılan Immunglobulin E ) gelişimleri takip edilmiştir. Yapılan çalışmaların bulguları;

• Sezaryen ile dünyaya gelen bebekler, ilk iki yaş içerisinde, normal doğum ile dünyaya gelen bebeklere nazaran daha 5 katı kadar fazla alerji olma ( özellikle ev ortamında kedi, köpek ve mitelere karşı) olasılıkları bulunmaktadır.
• Sezaryen doğumla dünyaya gelen bebekler, ilk 1 yıl içinde, besin alerjisi ve ishal olma konusunda yüksek riske sahipler.
• Sezaryen ile dünyaya gelen bebeklerin normal doğum ile dünyaya gelen bebeklere oranla daha çok astım olma olasılığı bulunmaktadır.

Özellikle sezeryan doğum yapan ve bebeğinde alerjik hastalık riski olan anneleri yakından ilgilendiren başka bir çalışmada da omega-3 yağ asitlerinin alerjik hastalıklara karşı koruma sağladığı yönünde bulgulara ulaşılmış.

Bağışıklık sisteminin güçlenmesi için henüz anne karnından itibaren omega-3 yağ asitlerine ihtiyaç duyarız. Doğum sonrası bu ihtiyaç anne sütü ile karşılansa da ilerleyen zamanlarda katı gıdaya geçiş ile bu ihtiyacı karşılayabilmek için dışarıdan almamız gerekir.

Bilim insanlarının yaptığı birçok araştırmada bağışıklık sistemine etki eden omega-3 yağ asitlerinin alerjik hastalıklara yakalanma riskini azalttığı yönünde bulgulara rastlanmıştır. Gebelik süresince deniz ürünleri ile veya balık yağı aracılığı ile alınan omega-3 yağ asitleri bebeğin bağışıklık sistemini güçlendirmektedir. Yaşamının ilk yılında hastalıklara karşı direnç kazanma ve alerjen gıdalara karşı daha güçlü olmasını sağlamaktadır.

Ayrıca yine birçok araştırma çocukların besin listesindeki balık ile  astım, egzama, hırıltı, burun iltihabı gibi hastalıkların ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu tür hastalıklara karşı bağışıklık sistemini güçlü kılmak için balık tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

İsveç’te yapılan araştırma bünyesinde Erken çocukluk döneminde (0-8 yaş arası) balık tüketimin olası etkileri üzerine yapılan bu araştırmada 3285 çocuğu 12 yaşına kadar gözlemleyen uzmanların ulaştığı sonuca göre balık tüketen çocukların alerjen olma riski %25’e kadar azalmış.

Çocukların %80’i 1 yaşından itibaren ayda 2 defadan fazla olacak şekilde düzenli balık tüketmişlerdir. Sonuç olarak 12 yaşına kadar gözlemlenen çocukların astım, egzama, hırıltı, burun iltihabı gibi yaygın alerjik hastalıklara yakalanma oranları azalmıştır.

Harward Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Boston Çocuk Hastanesinde görevli pediatri uzmanı Dr. McCarthy’ye göre balığın ailecek tüketmeli ve çocuğumuza da örnek olmayız. Cıva seviyesi düşük olan balıkları tercih ederek en az ayda 2 defa balık tüketilmesi dahi hastalıklara karşı ve alerjik hastalıklara karşı dirençli olabilmek için yeterli.

Araştırmanın tam metnine aşağıdaki kaynak bölümündeki linklerden ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar:

Jessica Magnusson, Inger Kull, Helen Rosenlund, Niclas Ha˚kansson, Alicja Wolk, Erik Mele´n, Magnus Wickman, and Anna Bergstro¨m

Fish consumption in infancy and development of allergic disease up to age 12

http://ajcn.nutrition.org/content/97/6/1324.full.pdf

Claire McCarthy, MD, Faculty Editor, Harvard Health Publications – Starting your baby on solids? Here are three new things I tell parents to do

http://www.health.harvard.edu/blog/starting-your-baby-on-solids-the-three-new-things-i-tell-parents-to-do-201602169227

https://www.sciencedaily.com/releases/2013/02/130225091904.htm

Konuya önce neden ısrarlı bir şekilde çocuklara balık yedirmeye çalışın denmesinden başlayalım. Buradaki temel sebep vücudumuzun üretemediği, dışarıdan alınması zorunlu olan omega-3 yağ asitleridir. Peki omega-3 nedir ve neden önemlidir madde madde sıralayalım:

• Vücudumuz için dışarıdan alınması zorunlu yağ asitlerinin genel adıdır.
• Diğer doymuş yağ asitlerinin aksine hücre zarının geçirgenliğini artırarak besin emilimini kolaylaştırır.
• Bebekler ve çocuklar başta olmak üzere her yaş grubundan insan ihtiyaç duyar.
• Öyle ki daha anne karnında başlar bu ihtiyaç. Hamilelik sürecinde bebeğin beyin, retina, sinir sistemi ve bağışıklık sisteminin gelişimini destekleyerek erken doğum riskini azalttığı kanıtlanmıştır.
• Kalp krizi, kalp damar hastalıkları, depresyon, migren türü baş ağrıları, eklem romatizmaları, şeker hastalığı, yüksek kolesterol ve tansiyon, bazı alerji türleri ile kanser gibi bir çok hastalıktan korunmada önemli etkisi olduğu tespit edilmiştir.
• EPA ve DHA beyin gelişimi ile kalp-damar hastalıklarından korunmak için gerekli çoklu doymamış yağ asitleridir ve SADECE BALIKLARDA BULUNUR.

Daha bir çok faydası olan omega-3 yağ asitleri ile ilgili “Balık Yağ Asitlerinin İnsan Sağlığı İçin Önemi” başlıklı yazımızı mutlaka okumanızı tavsiye ederiz.

Buraya kadar omega-3 yağ asitlerinin önemini ve doğada sadece balıklarda bulunduğunu anlamış bulunuyoruz. Henüz hamilelik sürecinde haftada en az iki defa balık tüketilmesi gerektiği tüm doktorlar ve sağlıklı beslenme uzmanları tarafından tavsiye ediliyor. Peki sonrası? Çocuğunuz eğer balık yemeyi reddediyorsa nasıl bir yol izlemeli?

Anne ve babaların, pedagogların, beslenme uzmanlarının ve gastronomi uzmanlarının tavsiyelerini derleyerek aşağıda madde madde sıraladık. Sizler de yaşadığınız tecrübeleri yazının en altında bulunan yorum bölümünden eklerseniz herkes için önemli bir konuda geniş çaplı bir kaynak ortaya çıkmış olur.

Çocuklar Neden Balık Sevmez?

Bu soruya cevap verdiğinizde çözüm yolu üretebilirsiniz.

Çocukların tat ve koku alma duyuları hassastır. Balık diğer gıdalara nazaran daha çok koku yaydığından çocuklarda isteksizlik olabilir.

Balığa diğer gıdalardan farklı muamele yapılması.

Kılçıklı balık yediklerinde boğazına kılçık gitme korkusu veya kılçıkla uğraşmak istememe gibi sebeplerden balık yemek istemeyebilirler. Peki neler yapabilirsiniz?

Doğru Balığı Seçin

Belki de en önemli sebeplerin başında bu geliyor. Kırmızı et veya tavuk eti denince tek bir tat vardır ancak her balığın tadı, dokusu, rengi, yağ oranları birbirinden farklıdır.

Bebeğinize veya çocuğunuza ilk defa balık yediriyorsanız beyaz etli balıklarla başlayın. Beyaz etli balıklar tat ve koku olarak kırmızı etli balıklara nazaran daha hafiftirler ve yağsızdırlar. Bu sebeple çocukların kabullenmesi daha kolay olur. Alabalık, Levrek, Çipura, Mezgit, Tavuk Balığı, Dil Balığı beyaz etli ve kokusu az balıklardır. Palamut, somon, uskumru gibi yağlı balıklarda omega-3 seviyesi daha yüksek olsa da kabullenme sürecini atlattıktan sonra verin.

Kılçıksız Balıklar Hangileri?

Bazı çocukların boğazına bir defa kılçık battı mı uzun süre bu korkuyla yaşayabilirler. Kılçıksız veya az kılçıklı balıklar yaparak bu korkuyu zamanla yenmelerine yardımcı olabilirsiniz.

Alabalık tatlı su balığı olsa dahi somon balığı ile aynı familyadan olduğundan omega-3 seviyesi yüksek, beyaz etli, lezzetli bir balıktır. Yumuşak ve gözle görülür büyüklükteki kılçıkları orta kemiği çektiğiniz zaman kolaylıkla ayıklanır.

Tavuk balığında hiç kılçık yok desek yeridir. Ancak avcı balık olduğundan çok sık tüketilmesi tavsiye edilmez.

Dil balığı da kılçık yönünden çok avantajlıdır. Ancak dip balığı olduğu için bebeklerde sık tüketilmesi tavsiye edilmez.

Somon balığı omega-3 seviyesi yüksek iri bir balıktır. Fileto veya dilim şeklinde aldığınızda kılçığı kolayca ayıklanır. Ancak biraz yağlı balıktır. Limon veya yağı bastıran baharatlarla takviye etmelisiniz.

Çipura ve levrek beyaz etli, lezzetli, yemesi kolay bir balıktır. Sırt kısmında kılçık yoktur. Sırt kısmını bebeğinizin kendi kendine yemesi için eline verebilirsiniz.

Karides, tamamen kılçıksız, silisyum ve kalsiyum yönünden de zengin bir deniz ürünüdür. Haşladıktan sonra kabuklarını soyarak bebeğinizin eline verebilirsiniz.

Sabırlı olun

Çocuğunuz balığı sevmese dahi onu zorlamayın. Haftada iki öğün balık pişirmeye ve ona sunmaya devam edin.

Çocuğunuz Sizi Örnek Alır

Önce sizin balığı sevmeniz gerekir. Haftada iki öğün balık yiyin ve bunun diğer yemeklerden farkı olmadığını anlamasını sağlayın. Yemek sırasında keyifle yediğinizi çocuğunuza hissettirin. Bunu yaparken abartılı mimikler yerine doğal olun. Unutmayın çocuk da olsalar abartılı mimikleri anlarlar ve daha tepkisel davranabilirler.

Eğer bebeğinize balık yedirmeye başlıyorsanız tabağına kılçığını ayıkladığınız minik parçalar koyun. İlk lokmayı siz elinizle yiyin ve sizi taklit etmesi için süre tanıyın.

Onu Serbest Bırakın

Yemesi için asla zorlamayın. Nasıl yemek isterse öyle yesin. Eğer yememekte ısrar ediyorsa bir daha ki sefere farklı şekilde pişirerek tekrar deneyin. Bu yüzden yedekte yemeğiniz olsun. Küçük lokmalarla deneyebilir zamanla bu lokmaları artırabilirsiniz. Bir besini yemeye zorlanan çocukların büyük kısmı yetişkin olunca o besini hiç yemezler.

Yaratıcı Olun – Farklı Pişirme Metotları Deneyin

Eğer kızartma sevmiyorsa fırında, ızgarada veya buharda pişirmeyi deneyin. Bu sayede daha sağlıklı bir yemek hazırlamış olursunuz.

Bazı çocuklar sadelikten hoşlanır. Mümkün olduğunca sade pişirin.

Bazı çocuklar için ise balık kokusu ve tadını bastırması amacı ile yaşına ve bedensel gelişimine göre farklı baharatlarla çeşnilendirebilir, soğan, domates gibi sebzelerle fırında pişirebilirsiniz.

Balığı bütün pişirmek yerine balık köftesi yapabilir sevdiği tatlarla ilişkilendirebilirsiniz. Pratik somon köftesi tarifi ilginizi çekebilir.

Doktorunuzun yönlendirmesi ile karides gibi beyaz etli aynı zamanda silisyum yönünden zengin besleyici deniz ürünlerini makarna ile birlikte pişirebilirsiniz. Limon Aromalı Karidesli Makarna Tarifi size ilham verebilir.

Çocuklar nugget gibi ürünleri de çok severler. Mezgit, tavuk balığı, levrek, alabalık gibi beyaz etli balıklar ile evde kendiniz de nugget hazırlayabilirsiniz.

Kokuyu Azaltın

Kızartma ve ızgara kokuyu artırabilir. Bunun yerine fırında veya buharda pişirme yöntemlerini deneyin. Limon dilimleri, defne yaprağı gibi aromalarla kokuyu bastırabilirsiniz. Buğulama sırasında kullanılan malzemeler de balığın kokusunu bastırdığından tavsiye ederim. Limon Aromalı Kokusuz Levrek ile 1,5 yaşındaki oğlumuza balık yedirmeyi başardık.

Ekmek Arası Deneyin

Fast-Food seven çocuğunuza ekmek arası balık hazırlayabilirsiniz. Marul, turşu, mayonez, soğan gibi farklı tatlar ekleyerek balık kokusunu bastırabilirsiniz.

Onu da Dahil Edin

Çocuğunuzu balıkçıya götürüp tezgahtaki balıklara dokunmasına izin verin ve balığı kendisinin seçmesini sağlayın. Ancak bu davranışı diğer besin grupları için de yapın. Örneğin marketten veya pazardan meyve-sebze alırken aynı şekilde dokunup seçmesini özendirin. Bu sayede meyve, sebze ve balık arasında ayırım yapmayacak; bu davranış ile özgüven sahibi olacaktır.

Sizler de çocuğunuza balık yedirirken yaşadığınız tecrübeleri aşağıdaki yorum bölümünden paylaşabilirsiniz.

Yazıda ayrıca yine EPA ve FDA’nın ortak çalışması sonucu hazırlanmış olan bazı balık türlerinde bulunan sağlığımız için eşsiz derecede önemli omega 3 yağ asitleri ile tam tersine sağlığımız için oldukça zararlı olan cıva miktarlarını gösteren bir tablo ekledik. Tabloyu dikkatli bir şekilde inceleyerek balık seçimlerini buna göre yapmanızı tavsiye ederiz.

FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) ve EPA (Birleşik Devletler Çevre Koruma Örgütü) tarafından hamileler, ileride hamile kalmayı planlayanlar, bebeklerini emzirme döneminde olanlar ve gelişim çağında olan çocukların balık tüketiminin çok önemli olduğu ancak bazı dip balıklarında ve avcı balıklarda bulunan cıva miktarının sağlığa zararlı olmasından ötürü hangi tip balıklardan uzak kalınması gerektiği ve nelere dikkat edilmesi gerektiği ile ilgili araştırma yapılmıştır.

FDA VE EPA NE TAVSİYE EDİYOR?

Bebeklerin anne karnında gelişiminin hızlanması ve sağlıklı olması, emzirme döneminde anne sütü aracılığı ile bebeğin bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi, gelişim dönemindeki çocukların bağışıklık sistemi ve zeka gelişimi için haftada en az 250-350 gr arası balık tüketilmesi gerekmektedir. Bu miktarlar ihtiyacımız olan ve sadece balıklardan alınabilen aminoasit ve proteinler için önemlidir.

NE YAPMAK LAZIM?

Haftada en az 250-350 gr balık tüketin:

Balık tüketimi konusunda bu miktarlar ihtiyacınız olan besinleri karşılayabilmeniz için gerekli olan minimum miktardır. Haftada 2-3 porsiyon balık tüketilmesi tavsiye ediliyor. Gelişim dönemindeki çocukların yaşına, kilosuna göre ihtiyacı olan kalori miktarınca haftada 2-3 kez balık tüketmesi gerekmektedir.

Cıva seviyesi en az olan balıkları tercih edin:

Yediğimiz birçok gıdada olduğu gibi balıklarda da az da olsa cıva mevcuttur. Cıva miktarı en az olan ve en sağlıklı diyebileceğimiz balık türleri Somon, Ton Balığı, Karides, Hamsi, Yayın Balığı, Morina, Tilapia (Afrika’ya özgü bir balık), Pollock (İri Mezgit de denebilir)

Bu dört balık türünden kaçının:

Bazı dip balıkları ve avcı balıklarda bulunan cıva miktar normalin üzerinde olduğundan bu balıklardan uzak durmak gerekir. Cıva seviyesinin normalin çok üstünde olduğu balıklar şunlardır: Köpek Balığı, Kılıç Balığı, Meksika körfezinden çıkan Tilefish ismindeki balık ve Kral uskumru (Türkiye’deki uskumru değil) ile anılan balık. Türkiye’de yaşayanların karşılaşabileceği bunlardan köpek balığı ve kılıç balığıdır. Taşıdıkları yüksek miktardaki cıva miktarından ötürü bu türlerden uzak durulması gerekmektedir.

HANGİ BALIKTA NE KADAR OMEGA 3 YAĞ ASİDİ, NE KADAR CIVA BULUNUR?

Aşağıda sizler için bazı pişirilmiş balık türlerine ait 4 ounce yani 118 gramında bulunan miligram cinsinden Omega 3 yağ asitleri (EPA-Eykosapentenoik Asit ve DHA-Dokosaheksaenoik Asit ) ve Cıvanın mikrogram cinsinden miktarları verilmiştir.

Cıva ve Metil Cıva Nedir?

Cıva doğal yollarla çevremizde bulunan ve insan katkılarıyla da çoğalabilen bir maddedir. Akarsular yoluyla göller, denizler ve okyanuslara geçince metil cıvaya dönüşür ve bu haliyle balıkların bünyesinde saklanır. Metil cıva beyin ve sinir sistemine zarar veren normal sınırın çok üstünde maruz kalma durumunda ölümcül olan bir nörotoksindir.

Tüm Balıklarda Metil Cıva Bulunur mu?

Neredeyse tüm balık çeşitlerinde metil cıva izine rastlanmaktadır. Balık beslendiği müddetçe yani yaşadığı müddetçe vücudunda metil cıva hapsetmeye devam eder. Normal şartlarda metil cıva canlı vücudundan belli bir sürede atılırken uzun ömre sahip, bazı avcı olarak adlandırılan yani diğer balıklarla beslenen büyük balık türlerinde, denizlerin ve okyanusların dip bölgelerinde yaşayan ve beslenen balık türlerinde diğerlerine nazaran daha fazla metil cıva bulunmaktadır.

Hangi Balık Türlerinden Kaçınmak Gerek?

FDA (Birleşik Devletler Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından yayınlanan araştırma sonuçlarına göre yüksek miktarda cıva barındıran balıkları tüketmekten kaçınılması gerekmektedir. Bu balıklar şunlardır:

• Köpek Balığı
• Kılıç Balığı
• Tilefish (Meksika körfezinden çıkan bir balık türü)
• Kral uskumru (Türkiye’deki uskumru değil. Atlantik ve Meksika körfezinde bulunan bir çeşit)

Haftada Kaç Öğün Balık Yemek Gerekir?

Haftada 2-3 kez her öğünde ortalama 150-200 gr balık tüketildiği taktirde haftalık ihtiyacınız olan gıdayı temin etmiş olursunuz.

Hamilelerin ve Gelişim Çağındaki Çocukların Çiğ Balıklardan Kaçınması Gerektiği Doğru mu?

Evet. USDA (Birleşik Devletler Tarım Dairesi) ve FDA (Birleşik Devletler Gıda ve İlaç Dairesi) hamilelerin ve çocukların balık, kırmızı et, kümes hayvanı eti veya yumurtayı mikropların ölmesi için gerekli olan uygun sıcaklıkta pişirildikten sonra tüketilmesi gerektiğini tavsiye ediyor. Bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda besinlerden kaynaklı hastalıklara karşı diğer bireylere nazaran daha savunmasız kaldıklarından çiğ balık türü yiyeceklerden uzak durulması gerekmektedir.

Haftalık Tüketilmesi Gereken Deniz Ürünlerini Nasıl Pişirmeliyim?

İnsan bedeninin ihtiyacı olan proteini diğer et ürünlerine nazaran deniz ürünlerinden temin etmesi tavsiye edilmekle birlikte yemeğin nasıl pişirildiği de önem arz etmektedir. Haşlanmış balık kızartılmışına nazaran daha az kalori harcadığından çok daha sağlıklıdır.

Küçük çocukların haftalık 250-350 gr balık tüketmesi bazen zor olabiliyor. Daha az yemesi sorun olur mu?

Hayır. Sağlıklı bir bünye için haftada 2-3 defa toplamda 250-350 gr deniz ürünü tüketilmesi tavsiye edilmekle birlikte çocukların yaşına ve iştahına göre öğünleri ufaltabilirsiniz. USDA tarafından araştırmalar neticesinde belirlenmiş öğün modellerinde 2-8 yaş arasındaki çocukların haftalık toplam 85-170 gram arası (ihtiyaç duyulan kalori miktarına bağlı olarak) balık tüketmesini tavsiye etmektedir. 6 yaşın altındaki çocukların 85-140 gr, 6-8 yaş arasındaki çocukların 115-170 gr, daha büyük çocukların ise haftalık kalori ihtiyaçlarına bağlı olarak 250 gr kadar tüketmeleri tavsiye ediliyor.

Balık ve kabuklu deniz ürünleri alerjen gıda olabileceğinden ek gıda olarak ancak 6 aydan sonra bebeklere bu ürünlerin verilmesi gerektiği tavsiye edilmektedir. Bu nedenle anne babaların ilk defa deniz ürünleri yedirdikleri çocuklarının alerjik reaksiyon gösterip göstermediğine dikkat etmeleri gerekmektedir.

Yenmemesi Gereken Balıklardan Bir Defa Yediysem Endişelenmeli miyim?

Açıkçası bu dört balıktan herhangi birinin bir öğünde yenmesi durumunda sağlığı ciddi derece etkilediği hiç görülmemiştir. Ancak cıva insan vücudundan hemen atılmadığından yediğiniz diğer gıdalara da dikkat etmekte fayda var. Yetişkin bir insan için ölümcül olmayan veya ciddi bir sağlık sorununa sebep olmayan bu miktardan hamilelerin, emzirenlerin ve ufak yaştaki çocukların uzak durması gerekmektedir.

Fiyatı uygun olduğundan ve kolay tüketildiğinden çok sık Konserve Ton Balığı tüketiyorum. Bir sorun teşkil eder mi?

Hayır. Metil cıva değerleri yüksek olmadığı için konserve ton balığı tüketmekte hiçbir sakınca yoktur. Dilediğiniz gibi tüketebilirsiniz ancak farklı türlerin de tüketilmesi tavsiye edilir. Zira her balığın sahip olduğu mineral, vitamin ve omega 3 değerleri birbirinden farklıdır.

Haftalık yenmesi gereken 250-350 gr balığı tüketmezsem ne olur?

Bu miktar sağlıklı kalabilmek için tüketilmesi gereken genel bir miktardır. Eğer bu miktardan az balık tükettiyseniz bir sonraki haftaya telafi etmenizi tavsiye ederiz.

Neden balık tüketmekle ilgili bu tavsiyelere uymalıyım?

Balıklar birçok protein ve minerali bünyesinde barındıran değerli gıdalardandır ve hemen hemen hiç doymuş yağ bulundurmamaktadır. Ayrıca omega 3 yağ asitlerini, D vitamini ve demir gibi mineralleri barındırır. Et türü gıdalar arasında en faydalı gıda türü olduğundan özellikle doğum öncesi, emzirme dönemindeki ve gelişim dönemindeki çocukların bağışıklık sistemi ve beyin gelişimi için oldukça önemlidir.

Cıvadan uzak durabilmek için hamilelik sürecinde tüm balıklardan uzak durmalı mıyım?

Hayır özellikle hamilelik döneminde balık yemekten asla vazgeçmemelisiniz. Araştırmalar göstermiştir ki bebeklerin anne karnında gelişimi sırasında balık tüketimi ciddi önem arz etmektedir. Türkiye’de cıva seviyesinin yüksek olduğu balıklara -köpek balığı dışında- rastlanmamaktadır. Korkulardan dolayı gebelik süresince balıktan uzak kalmak demek omega 3 yağ asitleri gibi daha bir çok faydalı besinden de uzak kalmak demektir. Bu yüzden özellikle gebelik süresince düzenli balık yemeye gayret etmeniz önerilir.

Bahsi Geçen Metil Cıvayı Ayıklayarak veya Pişirerek Balıktan Arındırabilir miyim?

Metil cıva balığın doğrudan dokularında yer aldığından pişirme veya balığı ayıklama yoluyla cıva seviyesini azaltamazsınız. Yüksek ısıya maruz kalması dokudan atılmasını sağlamaz.

Kaynaklar:

http://www.fda.gov/food/foodborneillnesscontaminants/metals/ucm393070.htm

http://www.fda.gov/Food/FoodborneIllnessContaminants/metals/ucm115644.htm

http://www.cnpp.usda.gov/DGAs2010-PolicyDocument.htm

http://www.choosemyplate.gov/weight-management-calories/weight-management/better-choices/amount-calories.html